Open Math Tải app
Chương 10 · Bài 1

So độ dài khi đặt cạnh nhau

Con so độ dài hai vật bằng cách đặt chung vạch xuất phát, nói dài hơn, ngắn hơn, cao hơn, thấp hơn theo cả hai chiều, rồi xếp vài món đồ từ ngắn nhất tới dài nhất.

Học xong, con làm được

  • So độ dài hai vật bằng cách đặt chung vạch xuất phát, vật cong thì duỗi thẳng trước.
  • Nói dài hơn, ngắn hơn, dài bằng, cao hơn, thấp hơn, cao bằng theo cả hai chiều.
  • Tìm vật dài nhất, ngắn nhất, cao nhất, thấp nhất trong vài vật.
  • Xếp 3 đến 5 vật theo thứ tự độ dài và chèn thêm một vật vào đúng chỗ.

Cần chuẩn bị

  • Một chiếc đũa, một cái thìa, một cái kẹp tóc, một cây bút sáp
  • Hai cây bút dài khác nhau, một xanh một đỏ, và một cục tẩy to
  • Một sợi len dài và một đoạn ruy băng ngắn hơn sợi len
  • Một tờ giấy và bút chì để kẻ vạch xuất phát
  • Hai cái chai cao thấp khác nhau, một quyển sách dày

Vì sao học bài này lúc này

Con đã biết ghép cặp hai nhóm và xếp hai đoàn khối thẳng hàng bên trái để xem nhóm nào nhiều hơn; con cũng đã biết thứ nhất, thứ hai, thứ ba. Bài mở đầu chương độ dài dùng lại đúng ý ấy: muốn so cho công bằng thì hai vật phải chung một vạch xuất phát. Bài chưa đo, chưa có con số, chỉ so bằng mắt và nói bằng lời. Con học qua mấy lần so sai có chủ ý: đặt lệch, để sợi len cuộn tròn, đứng trên ghế. Bài sau so hai vật không đặt cạnh nhau được, và vẫn cần vạch xuất phát này.

Cùng con làm ở nhà

  1. Độ dài đi từ đầu này tới đầu kia

    Đưa con chiếc đũa, bảo con miết ngón tay từ đầu này tới đầu kia: đó là độ dài của chiếc đũa. Đặt cục tẩy to cạnh cây bút và hỏi cái nào dài hơn; con miết tay trên từng cái rồi mới trả lời. Tiếp theo đặt sợi len đang cuộn tròn cạnh đoạn ruy băng để thẳng và hỏi cái nào dài hơn. Con đoán xong thì duỗi thẳng sợi len, đặt sát đoạn ruy băng, hai đầu bên trái bằng nhau: sợi len dài hơn.

    Nói với conĐộ dài đi từ đầu này tới đầu kia. Vật to chưa chắc đã dài. Sợi len cuộn tròn thì duỗi thẳng ra rồi mới so.

  2. Đặt chung vạch xuất phát

    Đặt hai cây bút nằm lệch nhau, sao cho bút đỏ là bút ngắn mà lại thò ra xa hơn về bên phải. Hỏi con bút nào dài hơn. Rồi kẻ một vạch dọc trên tờ giấy; con kéo đầu bên trái của cả hai bút về sát vạch, như hai bạn chạy thi đứng chung một vạch. Lúc này bút xanh vượt xa hơn, và phần vượt ra chính là phần dài hơn. Con nói câu so sánh theo cả hai chiều. Sau đó con tìm trong hộp bút một cây có hai đầu bằng đúng với bút đỏ: hai cây ấy dài bằng nhau.

    Nói với conĐặt chung vạch xuất phát. Vật nào vượt xa hơn thì dài hơn. Bút xanh dài hơn bút đỏ. Bút đỏ ngắn hơn bút xanh.

  3. Cao hơn, thấp hơn: chung một mặt sàn

    Vật dựng đứng thì nói cao, thấp, và vạch xuất phát là mặt sàn hay mặt bàn. Dựng hai cái chai trên bàn, con nói chai nào cao hơn theo cả hai chiều. Rồi kê chai thấp lên quyển sách dày: đầu nó nhô cao hơn, vậy nó có cao hơn thật không? Tiếp theo con đứng lên ghế thấp cạnh mẹ và hỏi con đã cao hơn mẹ chưa. Cả hai xuống đứng chung mặt sàn, áp lưng vào nhau rồi so lại. Cuối cùng đặt một cái chai nằm xuống: lúc đứng nói nó cao, lúc nằm nói nó dài.

    Nói với conĐứng trên cùng một mặt sàn rồi mới so ai cao hơn. Mẹ cao hơn con. Con thấp hơn mẹ.

  4. Xếp bốn món từ ngắn nhất tới dài nhất

    Đặt bút sáp, kẹp tóc, thìa và đũa chung một vạch xuất phát. Con tìm món ngắn nhất, đặt lên trên cùng; trong các món còn lại lại tìm món ngắn nhất, đặt kế tiếp; cứ thế cho hết. Với đồ thường gặp, thứ tự là bút sáp, kẹp tóc, thìa, đũa; đồ nhà mình khác thì thứ tự khác. Hỏi con món nào dài nhất, món nào ngắn nhất. Rồi đưa thêm một cây bút chì: con so nó với từng món, bắt đầu từ món ngắn nhất, để tìm chỗ chèn vào.

    Nói với conCái thìa dài hơn cái kẹp tóc, nhưng ngắn hơn chiếc đũa.

Con hay nhầm ở đâu

  • Hai vật đặt lệch nhau, con chọn vật thò ra xa hơn là vật dài hơn.

    Cách gỡ: Đừng nói đáp án. Bảo con kéo cả hai về chung vạch xuất phát rồi nhìn đầu bên kia. Hỏi: hai bạn chạy thi mà một bạn đứng trước vạch thì có công bằng không?

  • Con cho vật to hơn là vật dài hơn: cục tẩy to thì dài hơn cây bút.

    Cách gỡ: Cho con miết ngón tay từ đầu này tới đầu kia của từng vật, rồi đặt hai vật chung vạch xuất phát. Độ dài chỉ tính từ đầu tới đầu, không tính dày hay mỏng.

  • Con so chiều cao khi một bên đang đứng trên ghế hay bậc thềm.

    Cách gỡ: Hỏi con vạch xuất phát của hai người ở đâu. Cả hai xuống đứng trên cùng một mặt sàn rồi so lại.

  • Con nói “cái thìa dài” mà không nói dài hơn cái gì, hoặc nói “to hơn”, “lớn hơn”.

    Cách gỡ: Hỏi “Dài hơn cái gì?”. Con nói lại đủ tên hai vật, rồi nói chiều ngược lại: “Cái thìa dài hơn cái kẹp tóc. Cái kẹp tóc ngắn hơn cái thìa.”

Khi nào sang bài sau

Con đã vững khi tự kéo hai vật về chung vạch xuất phát trước khi so, nói câu so sánh theo cả hai chiều, và xếp được 4 món đồ theo thứ tự từ ngắn nhất tới dài nhất.

Từ dùng trong bài

Vật đoNhiều hơn, ít hơn và lớn hơn, bé hơnThứ nhất, thứ hai: số chỉ chỗ đứng