Open Math Tải app
Ôn tập 2 · Bài 2

Hàng, cột và chỗ đứng

Con ôn hình và chỗ đứng trên một bảng có hàng và cột: tìm hình còn thiếu, chỉ đúng một ô khi biết hàng và cột, và đếm từ vật thứ mấy đến vật thứ mấy.

Học xong, con làm được

  • Nói quy tắc của các hàng, của các cột trong một bảng hình, và tìm hình còn thiếu bằng cả hai.
  • Chỉ đúng một ô khi nghe hàng và cột, và nói chỗ đứng của một ô kèm đầu tính.
  • Đếm số vật từ vật thứ mấy đến vật thứ mấy trong một hàng.

Cần chuẩn bị

  • Giấy năm màu đỏ, cam, vàng, xanh lá, tím (hoặc giấy trắng tô bút màu) và kéo
  • Một tờ giấy to kẻ 4 hàng, 5 cột
  • 9 cái cốc hay bát con làm chậu hoa, và 6 hạt đậu
  • Giấy và bút chì

Vì sao học bài này lúc này

Bài này ôn hai chương cuối của nửa đầu năm: hình, và chỗ đứng trong một hàng. Ở chương hình con đã chia nhóm theo một quy tắc, hoặc hình dạng, hoặc màu. Ở chương chỗ đứng con đã nói vật thứ mấy tính từ đầu nào. Một bảng có hàng và cột đòi cả hai: mỗi ô vừa theo quy tắc của hàng vừa theo quy tắc của cột, và muốn gọi một ô thì phải nói cả hàng lẫn cột. Phần sau của bài nối chỗ đứng với phép trừ: đếm từ vật thứ tư đến vật thứ chín, chỗ con hay trừ thiếu mất một. Cuối bài là một lượt ôn nhanh những thứ đã học từ đầu năm.

Cùng con làm ở nhà

  1. Hàng cho biết hình, cột cho biết màu

    Cắt giấy màu thành 20 hình: 5 hình tròn, 5 hình tam giác, 5 hình vuông, 5 hình chữ nhật dài, mỗi loại đủ năm màu. Xếp lên bảng 4 hàng 5 cột: hàng trên cùng toàn hình tròn, rồi tam giác, vuông, dưới cùng là chữ nhật; cột từ trái sang phải là đỏ, cam, vàng, xanh lá, tím. Hỏi con: mỗi hàng giống nhau ở điều gì? Mỗi cột giống nhau ở điều gì? Khi con quay đi, rút hình tam giác xanh lá và hình vuông cam. Con nói hình nào thiếu rồi kiểm hai lần: dò theo hàng, dò theo cột.

    Nói với conHàng cho biết hình. Cột cho biết màu. Ô này ở hàng tam giác, cột xanh lá. Vậy đây là hình tam giác xanh lá.

  2. Gọi một ô bằng hàng và cột

    Vẫn bảng ấy. Bố mẹ nói: cột thứ hai tính từ phải sang, hàng thứ nhất tính từ dưới lên. Con đặt một ngón tay ở mép phải, đếm cột: tím, xanh lá. Ngón kia đi theo hàng dưới cùng. Hai ngón gặp nhau ở hình chữ nhật xanh lá. Đổi vai: con chọn hình vuông cam và nói chỗ đứng của nó theo hai cách: hàng thứ ba tính từ trên xuống, cũng là hàng thứ hai tính từ dưới lên; cột thứ hai tính từ trái sang, cũng là cột thứ tư tính từ phải sang. Hỏi thêm: cột nào ở chính giữa? Cột vàng, thứ ba tính từ đầu nào cũng vậy.

    Nói với conCột thứ hai tính từ phải sang. Hàng thứ nhất tính từ dưới lên. Hai đường gặp nhau ở đây: hình chữ nhật xanh lá.

  3. Từ chậu thứ tư đến chậu thứ chín

    Xếp 9 cái cốc thành một hàng làm 9 chậu hoa, tính từ trái sang. Kể: Lan tưới từ chậu thứ tư đến chậu thứ chín, Lan tưới mấy chậu? Con đoán trước, rồi bỏ một hạt đậu vào mỗi chậu được tưới và đếm: 6 chậu. Nếu con tính 9 − 4 = 5, hỏi: chậu thứ tư có tưới không? Những chậu không tưới là 3 chậu đứng trước chậu thứ tư, nên 9 − 3 = 6. Hỏi tiếp: giữa chậu thứ tư và chậu thứ chín có mấy chậu? 4 chậu, vì không tính hai đầu. Rồi con vẽ 13 chấm, tô từ chấm thứ năm đến chấm thứ mười ba: 13 − 4 = 9.

    Nói với conTừ chậu thứ tư đến chậu thứ chín. Chậu thứ tư có tưới, chậu thứ chín có tưới. Chỉ ba chậu đầu là không tưới. 9 trừ 3 bằng 6.

  4. Một lượt ôn nhanh từ đầu năm

    Mỗi thứ một hai câu, làm trong mười phút. Số: 16 gồm mấy chục và mấy đơn vị; 13 và 17, số nào lớn hơn? Tách gộp: 14 gồm 6 và mấy? Cộng, trừ: 8 + 7 và 15 − 9. Phép tính chỉ một số: xếp 7 + 6, 10 + 8, 9 + 2, 16 − 4, 8 + 8 từ bé đến lớn (11, 12, 13, 16, 18). Hình: trong 20 hình vừa cắt có mấy hình chữ nhật, nếu hình vuông cũng tính là hình chữ nhật? 10 hình. Chỗ đứng: trong hàng 9 cái cốc, cái thứ ba tính từ phải sang là cái thứ mấy tính từ trái sang? Thứ bảy.

    Nói với conMình ôn mỗi thứ một chút. Câu nào con chưa vững thì cứ nói là chưa vững, hôm sau mình lấy đồ ra làm lại.

Con hay nhầm ở đâu

  • Con đếm từ nhầm đầu: nghe “cột thứ hai tính từ phải sang” mà đếm từ trái.

    Cách gỡ: Trước khi đếm, cho con đặt một cái kẹp hay hạt đậu vào đầu tính đã nói. Con bắt đầu đếm từ chỗ có dấu ấy.

  • Con nói chỗ đứng mà không nói đầu tính, như “hàng thứ ba”.

    Cách gỡ: Hỏi lại “Tính từ trên xuống hay từ dưới lên?”. Cho con chỉ hàng thứ ba tính từ trên xuống và hàng thứ ba tính từ dưới lên: đó là hai hàng khác nhau.

  • Con tìm hình còn thiếu đúng hình nhưng sai màu, vì chỉ nhìn theo hàng.

    Cách gỡ: Bảo con dò thêm theo cột. Đặt thử hình tam giác đỏ vào ô trống: nó hợp với hàng tam giác nhưng lạc màu trong cột xanh lá.

  • Đếm từ chậu thứ tư đến chậu thứ chín, con lấy 9 − 4 và nói 5 chậu.

    Cách gỡ: Cho con vẽ 9 chấm, tô các chậu được tưới rồi đếm: 6. Chỉ vào chấm thứ tư và hỏi “Chậu này có tưới không?”. Phép trừ 9 − 4 đã bỏ mất chậu ấy.

Khi nào sang bài sau

Con đã vững khi chỉ đúng một ô bất kỳ theo hàng và cột có kèm đầu tính, và với câu hỏi từ thứ mấy đến thứ mấy, con tự vẽ hàng chấm để đếm thay vì trừ vội.

Từ dùng trong bài

Thứ nhất, thứ hai: số chỉ chỗ đứngPhép trừNhiều hơn, ít hơn và lớn hơn, bé hơnÔ trống