So nhờ một băng giấy
Con so hai vật không đặt cạnh nhau được bằng một băng giấy: đặt dọc vật thứ nhất, đánh dấu chỗ nó hết, mang sang vật thứ hai. Đường cong thì so bằng sợi dây.
Học xong, con làm được
- So hai vật ở xa nhau bằng băng giấy: đặt dọc vật thứ nhất, đánh dấu, mang sang vật thứ hai.
- Nhìn vạch dấu để nói vật nào dài hơn và nói được vì sao.
- So ba đường kẻ trên giấy bằng ba vạch dấu trên cùng một băng giấy.
- So hai đường cong bằng một sợi dây đặt sát theo đường rồi kéo thẳng.
Cần chuẩn bị
- Một băng giấy dài hơn cái bàn, cắt từ giấy gói quà hoặc dán nối vài tờ giấy
- Bút chì và ba cây bút màu đỏ, xanh, vàng
- Một sợi dây mềm hoặc sợi len dài
- Một tờ giấy trắng to
- Một cái nồi và một cái chai
Vì sao học bài này lúc này
Bài trước con so hai vật đặt cạnh nhau, chung một vạch xuất phát. Nhưng cái bàn và cái kệ ở hai phòng thì không bê lại gần nhau được, hai đường kẻ trên giấy cũng không nhấc ra được. Bài này cho con một vật đi thay: băng giấy mang độ dài của vật thứ nhất tới chỗ vật thứ hai. Đoạn băng từ đầu tới vạch dấu dài bằng vật thứ nhất, nên so đoạn ấy với vật thứ hai cũng là so hai vật với nhau. Với đường cong, sợi dây làm việc của băng giấy. Dùng một vật đi thay để so là bước đệm cho bài sau, khi con đo bằng những vật giống nhau rồi đếm.
Cùng con làm ở nhà
Băng giấy đi thay cho cái bàn
Hỏi con: bàn học trong phòng ngủ và kệ ti vi ngoài phòng khách, cái nào dài hơn? Không bê lại gần nhau được, nên làm ba việc. Một: đặt băng giấy dọc mép dài của bàn, đầu băng đúng đầu bàn, băng thẳng và sát mép. Hai: đánh dấu bút chì lên băng ở chỗ bàn hết. Ba: mang băng tới kệ, đặt đầu băng đúng đầu kệ rồi nhìn vạch dấu. Vạch dấu chưa tới chỗ kệ hết thì bàn ngắn hơn kệ; tới đúng chỗ kệ hết thì dài bằng; vượt qua thì bàn dài hơn kệ. Phần băng sau vạch dấu không tính.
Nói với conĐoạn băng giấy tới vạch dấu dài bằng cái bàn. Nó đi thay cho cái bàn. Vạch dấu chưa tới chỗ kệ hết thì bàn ngắn hơn kệ.
Ba đường kẻ, một băng giấy
Trên tờ giấy trắng, bố mẹ kẻ ba đường thẳng nằm nghiêng theo ba hướng bằng bút đỏ, xanh, vàng, dài gần bằng nhau để nhìn bằng mắt khó đoán. Hỏi con đường nào dài nhất. Con đặt một băng giấy ngắn dọc đường đỏ, đầu băng đúng đầu đường, rồi đánh dấu chỗ đường hết bằng bút đỏ. Làm vậy với đường xanh và đường vàng, lần nào cũng đặt từ cùng một đầu băng, đánh dấu bằng đúng màu. Trên băng có 3 vạch dấu; con nhìn vào đó để xếp ba đường từ ngắn nhất tới dài nhất.
Nói với conLần nào cũng đặt từ cùng một đầu băng giấy. Vạch dấu nào xa đầu băng nhất thì đường ấy dài nhất.
Đường cong thì dùng sợi dây
Vẽ lên giấy một ngôi nhà và một ngôi trường, nối bằng hai con đường: một đường thẳng, một đường uốn lượn. Hỏi con đường nào dài hơn. Băng giấy không uốn theo được nên dùng sợi dây. Con đặt sợi dây sát theo đường uốn lượn từ nhà tới trường, bố mẹ giữ giúp từng khúc; con bấm ngón tay vào sợi dây ở chỗ đường hết. Rồi kéo thẳng sợi dây, đặt dọc đường thẳng, đầu dây ở ngôi nhà. Chỗ con bấm tay vượt qua ngôi trường: đường uốn lượn dài hơn đường thẳng.
Nói với conĐặt sợi dây sát theo đường cong, đánh dấu chỗ đường hết, rồi kéo thẳng sợi dây ra.
Một vòng quanh cái nồi, một vòng quanh cái chai
Hỏi con: đi một vòng quanh thân cái nồi và một vòng quanh thân cái chai, vòng nào dài hơn? Con quấn sợi dây đúng một vòng quanh cái nồi, bấm ngón tay vào chỗ sợi dây gặp lại đầu dây, rồi lấy bút đánh dấu chỗ ấy. Sau đó con quấn chính sợi dây ấy quanh cái chai, bắt đầu từ cùng đầu dây. Quấn hết một vòng quanh chai mà chưa tới dấu, vậy vòng quanh cái nồi dài hơn. Con nói kết quả theo cả hai chiều.
Nói với conQuấn sợi dây đúng một vòng, đánh dấu chỗ dây gặp lại đầu dây. Vòng quanh cái nồi dài hơn vòng quanh cái chai.
Con hay nhầm ở đâu
Mang băng sang vật thứ hai, con đặt băng vào giữa chừng, đầu băng không đúng đầu vật.
Cách gỡ: Hỏi con: băng giấy và cái kệ đã chung vạch xuất phát chưa? Con đặt lại đầu băng đúng đầu kệ rồi mới nhìn vạch dấu.
Con đọc ngược: vạch dấu chưa tới chỗ kệ hết mà con nói bàn dài hơn kệ.
Cách gỡ: Cho con miết tay trên băng từ đầu tới vạch dấu và nói “đoạn này là cái bàn”. Rồi miết tay tiếp trên phần kệ còn thừa ra. Cái nào còn thừa ra thì cái ấy dài hơn.
Con so cả băng giấy với vật thứ hai: băng dài hơn kệ nên con bảo bàn dài hơn kệ.
Cách gỡ: Gập phần băng sau vạch dấu ra phía sau. Phần ấy không phải cái bàn nên không tính; chỉ đoạn từ đầu băng tới vạch dấu mới đi thay cho cái bàn.
So hai con đường, con chỉ nhìn hai đầu cách nhau bao xa rồi bảo hai đường dài bằng nhau.
Cách gỡ: Cho con đi ngón tay dọc từng con đường và để ý đường nào đi lâu hơn. Rồi đặt sợi dây theo cả đường uốn lượn và kéo thẳng ra để so.
Khi nào sang bài sau
Con đã vững khi tự làm đủ ba việc đặt băng, đánh dấu, mang sang và đặt chung vạch xuất phát, rồi nhìn vạch dấu mà nói đúng vật nào dài hơn, theo cả hai chiều.
