Open Math Tải app
Chương 4 · Bài 2

Tìm phần kia

Con viết phép trừ cả khi không có gì đi mất: biết cả nhóm và một phần thì tìm được phần kia, kể cả khi phần ấy bị che và không đếm được.

Học xong, con làm được

  • Viết phép trừ khi biết cả nhóm và một phần, dù không đồ vật nào đi mất.
  • Tìm số đồ vật bị che mà không cần nhìn thấy chúng.
  • Kể nhiều câu chuyện trừ cho một cảnh và viết phép trừ cho mỗi câu chuyện.

Cần chuẩn bị

  • 9 miếng lego: 6 miếng vàng, 3 miếng đỏ (hoặc cúc áo hai màu)
  • 10 hạt đậu và một tấm bìa đủ che vài hạt
  • 7 cái bánh quy: 4 cái tròn, 3 cái vuông; hoặc 7 mẩu giấy cắt hình tròn và hình vuông
  • Một ít vừng, hoặc bút màu để chấm lên bánh giấy
  • Giấy và bút chì

Vì sao học bài này lúc này

Ở bài trước, phép trừ gắn với cảnh bớt đi: có đồ vật rời khỏi chỗ. Nếu dừng ở đó, con sẽ nghĩ phải có gì đi mất mới trừ. Bài này gỡ ý ấy: cả nhóm vẫn nằm nguyên, chỉ chia làm hai loại, và phép trừ vẫn tìm ra loại chưa biết. Việc che bớt đồ vật cho con thấy phép trừ tìm được cả thứ không đếm được. Từ đây con quen hỏi “biết gì, hỏi gì”, câu hỏi sẽ dùng cho mọi bài còn lại của chương.

Cùng con làm ở nhà

  1. Không có gì đi mất

    Nối 6 miếng lego vàng với 3 miếng đỏ thành một đoàn tàu 9 miếng, nói với con đây là bể cá có 9 con, 6 con là cá vàng. Hỏi: có mấy con cá đỏ? Con lấy bàn tay che 6 miếng vàng và đếm phần còn thấy. Vẽ sơ đồ tách gộp: cả nhóm 9, một phần 6, phần kia là dấu hỏi, rồi viết 9 − 6 = 3. Hỏi thêm: có con cá nào bơi đi không? Không, cả đoàn tàu vẫn nằm nguyên dưới bàn tay, mà ta vẫn viết phép trừ.

    Nói với conCó 9 con cá. 6 con cá vàng. Lấy tay che 6 miếng vàng. Còn thấy mấy miếng? 3 miếng. 9 trừ 6 bằng 3. Có 3 con cá đỏ.

  2. Phần bị che

    Đặt 8 hạt đậu lên bàn cho con đếm. Con nhắm mắt, bố mẹ úp tấm bìa lên 5 hạt. Con mở mắt, đếm số hạt nằm ngoài: 3 hạt. Hỏi dưới tấm bìa có mấy hạt, và chưa cho lật. Nhắc hai điều đã biết: lúc nãy có 8, bây giờ thấy 3. Con nói phép trừ xong mới lật bìa để đếm kiểm. Chơi lại vài lượt với 7, 9, 10 hạt, rồi đổi vai để con che cho bố mẹ tìm.

    Nói với conLúc nãy có 8 hạt. Bây giờ thấy 3 hạt. Dưới tấm bìa có mấy hạt? 8 trừ 3 bằng 5. Lật ra xem nào.

  3. Một cảnh, nhiều phép trừ

    Bày lên đĩa 7 cái bánh: 4 cái tròn, 3 cái vuông; rắc vừng lên 5 cái, để 2 cái không có. Kể ba câu chuyện, mỗi câu nói ra một phần rồi hỏi phần kia. Có 4 bánh tròn, có mấy bánh vuông? Viết 7 − 4 = 3. Có 5 cái có vừng, có mấy cái không có vừng? Viết 7 − 5 = 2. Con cầm 2 cái lên khỏi đĩa, còn lại mấy cái trên đĩa? Viết 7 − 2 = 5. Rồi đổi câu hỏi: vẫn chia theo hình, nhưng hỏi có mấy bánh tròn thì phần đã biết là 3 bánh vuông, viết 7 − 3 = 4. Sau cùng để con tự kể một câu chuyện.

    Nói với conCó 7 cái bánh. 5 cái có rắc vừng. Có mấy cái không có vừng? 7 trừ 5 bằng 2.

Con hay nhầm ở đâu

  • Không có gì đi mất nên con không nghĩ tới phép trừ: hỏi có mấy con cá đỏ, con viết 6 + 3 = 9.

    Cách gỡ: Hỏi “Biết gì? Hỏi gì?”. Biết cả nhóm 9 và một phần 6, hỏi phần kia, thì viết phép trừ, và phần cần tìm đứng sau dấu bằng: 9 − 6 = 3.

  • Con đoán bừa số hạt dưới tấm bìa.

    Cách gỡ: Nhắc lại hai điều đã biết: lúc nãy có 8, bây giờ thấy 3. Vẽ sơ đồ tách gộp với ô dấu hỏi cho phần dưới tấm bìa rồi mới để con trả lời.

  • Con kể câu chuyện trộn hai đặc điểm: 7 cái bánh, 4 bánh tròn, có mấy cái không có vừng?

    Cách gỡ: Chỉ vào từng cái bánh và hỏi nó thuộc phần nào. Phần kia phải là đúng những cái không thuộc phần đã biết: đã nói bánh tròn thì hỏi bánh vuông.

Khi nào sang bài sau

Con đã vững khi gặp một nhóm chia làm hai loại, hay một phần bị che, là con nói được cả nhóm, phần đã biết, rồi viết phép trừ mà không đợi có gì đi mất.

Từ dùng trong bài

Phép trừCả nhóm và hai phầnCâu chuyện cộng, câu chuyện trừSơ đồ tách gộpDấu bằng