Thêm 1, thêm 1 chục
Con thêm hay bớt 1, 2, 1 chục, 2 chục với một số đến 40, nói được chữ số nào đổi, và biết buộc bó, mở bó khi đi qua số tròn chục.
Học xong, con làm được
- Thêm, bớt 1, 2, 1 chục, 2 chục với một số đến 40 và chỉ ra chữ số nào đổi.
- Dùng bảng các số từ 1 đến 40: sang phải một ô là thêm 1, xuống một ô là thêm 1 chục.
- Đi qua số tròn chục bằng cách buộc mười que lẻ thành bó, hay mở một bó.
- Đếm theo chục từ một số bất kỳ và điền dãy số đều bước 1, 2, 10.
Cần chuẩn bị
- 4 bó que và khoảng 15 que rời, dây chun
- Bảng chục và đơn vị kẻ trên giấy
- Bốn băng giấy, mỗi băng kẻ 10 ô, để ghi dải số từ 1 đến 40
- Một quân cờ hay cúc áo để đi trên bảng các số
- Bút chì
Vì sao học bài này lúc này
Con đã biết ghi mỗi chữ số vào đúng cột. Bài này cho các con số chuyển động: thêm que lẻ thì số bó không đổi, thêm bó thì số que lẻ không đổi, nên mỗi lần chỉ một chữ số đổi. Chỉ khi que lẻ vừa đủ 10 phải buộc lại, hay que lẻ không đủ để bớt phải mở một bó, thì cả hai chữ số cùng đổi. Con làm việc ấy bằng tay ở đây, với số nhỏ là 1 và 2, để chương sau cộng trừ trong phạm vi 40 chỉ còn là làm lại với số lớn hơn.
Cùng con làm ở nhà
Chỉ một chữ số đổi
Bày 23 lên bảng chục và đơn vị: 2 bó, 3 que. Lần nào cũng bắt đầu lại từ 23. Thêm 1 que được 24, thêm 2 que được 25, bớt 1 que còn 22, bớt 2 que còn 21. Rồi thêm 1 bó được 33, bớt 1 bó còn 13, bớt 2 bó còn 3. Sau mỗi lần, hỏi: con vừa thêm que lẻ hay thêm bó, chữ số nào đổi, chữ số nào giữ nguyên? Viết 23 + 1 = 24 và 23 + 10 = 33 cạnh nhau cho con so. Muốn thêm 2 chục thì bày 14, thêm 2 bó, được 34.
Nói với con23 thêm 1 được 24: thêm một que, chữ số bên phải đổi. 23 thêm 1 chục được 33: thêm một bó, chữ số bên trái đổi.
Dựng bảng các số từ 1 đến 40
Con ghi các số từ 1 đến 10 lên băng giấy thứ nhất, từ 11 đến 20 lên băng thứ hai, rồi từ 21 đến 30, từ 31 đến 40. Nối bốn băng thành một dải số dài, cho con đếm dọc theo dải. Sau đó xếp bốn băng chồng lên nhau thành bảng: mỗi hàng 10 ô, ô cuối hàng là số tròn chục. Đặt cúc áo ở ô 14. Sang phải một ô là 15, sang trái một ô là 13, xuống một ô là 24. Cho con đếm tiếp từng ô từ 14 tới 24 để thấy đúng mười bước.
Nói với conSang phải một ô: thêm 1. Xuống một ô: thêm 1 chục. Con đếm thử từ 14 tới 24: đúng mười bước.
Đi qua số tròn chục: buộc bó, mở bó
Bày 39, thêm 1 que: có 10 que lẻ, con buộc thành bó, được 4 bó, là 40. Từ 40 bớt 1: không có que lẻ, con mở một bó, lấy 1 que, còn 3 bó và 9 que, là 39. Bày 19, thêm 2 que: có 11 que lẻ, buộc 10 que thành bó, được 2 bó và 1 que, là 21. Từ 21 bớt 2: chỉ có 1 que lẻ, mở một bó thành 11 que lẻ, bớt 2, còn 1 bó và 9 que, là 19. Kiểm lại bằng lời: từ 19 đếm tiếp hai số là 20, 21; từ 21 đếm lùi hai số là 20, 19.
Nói với conĐủ mười que lẻ thì buộc thành một bó. Que lẻ không đủ để bớt thì mở một bó.
Đếm theo chục từ một số bất kỳ
Đặt 7 que lẻ, mỗi lần thêm 1 bó và đọc số: 7, 17, 27, 37. Trên bảng các số, bốn số ấy nằm thẳng dưới nhau. Đếm ngược theo chục từ 38: 38, 28, 18, 8. Rồi viết các dãy số có ô trống cho con điền: 22, 24, 26, , 30, (điền 28 và 32); , 39, 38, , 36 (điền 40 và 37); 4, 14, , 34 (điền 24); 35, , 15, (điền 25 và 5). Trước khi điền, con nói mỗi bước thêm hay bớt mấy.
Nói với conĐếm theo chục từ 7: 7, 17, 27, 37. Que lẻ vẫn là 7, mỗi lần thêm một bó.
Con hay nhầm ở đâu
16 thêm 1 chục, con viết 17.
Cách gỡ: Cho con đặt thêm đúng một bó cạnh 1 bó và 6 que rồi hỏi “con vừa thêm que lẻ hay thêm bó?”. Thêm bó thì chữ số dưới cột chục đổi: 26.
29 thêm 1, con đọc “hai mươi mười” hoặc ghi 10 dưới cột đơn vị.
Cách gỡ: Cho con đếm que lẻ: đủ 10 que rồi. Con buộc lại thành bó, chuyển sang cột chục. Giờ có 3 bó, không còn que lẻ: 30.
30 bớt 1, con viết 39.
Cách gỡ: Hỏi “que lẻ đâu để bớt?”. Không có que lẻ nào, nên con mở một bó và lấy đi 1 que. Còn 2 bó và 9 que: 29.
Từ ô 14 trên bảng các số, con chỉ xuống ô ngay dưới mà nói 15.
Cách gỡ: Cho con đặt ngón tay ở ô 14 và đếm tiếp từng ô: 15, 16, cho tới ô ngay dưới. Đủ 10 bước, ô ấy là 24. Xuống một ô là thêm 1 chục.
Khi nào sang bài sau
Con đã vững khi nghe “28 thêm 1 chục” hay “30 bớt 1” là nói được số mới và chữ số nào đổi, không cần bày que. Riêng những chỗ đi qua số tròn chục, con còn phải bày que cũng được.
Từ dùng trong bài
Một chục, bó và que lẻMở bó, lấy từ một chụcSố tròn chục, bảng chục và đơn vịBảng các số từ 1 đến 100Nhiều hơn, ít hơn và lớn hơn, bé hơnThứ nhất, thứ hai: số chỉ chỗ đứngDải sốĐếm tiếpĐếm lùiÔ trống
