Open Math Tải app
Chương 12 · Bài 2

Bảng chục và đơn vị

Con bày một số đến 40 lên bảng chục và đơn vị, ghi mỗi chữ số dưới đúng cột, kể cả khi câu nói nhắc đơn vị trước chục.

Học xong, con làm được

  • Bày một số đến 40 lên bảng chục và đơn vị và ghi mỗi chữ số dưới đúng cột.
  • Viết đúng số khi nghe câu nói đơn vị trước, như 8 đơn vị và 3 chục.
  • Mở một bó thành mười que lẻ và gom mười que lẻ thành một bó.
  • Tách một số thành số tròn chục và phần lẻ, như 27 gồm 20 và 7, rồi viết thành phép cộng.

Cần chuẩn bị

  • 4 bó que (mỗi bó 10 que, buộc dây chun) và khoảng 20 que rời
  • Một tờ giấy to kẻ đôi làm bảng: bên trái ghi chục, bên phải ghi đơn vị
  • Bút chì và tẩy

Vì sao học bài này lúc này

Bài trước con đã đếm theo chục và ghép số bằng thẻ. Khi chỉ có một chục, chữ số bên trái lúc nào cũng là 1. Giờ nó có thể là 1, 2, 3 hay 4, nên con cần một cái bảng để mỗi chữ số có cột của mình: chục bên trái, đơn vị bên phải. Chỗ đứng cho biết chữ số ấy đếm bó hay đếm que lẻ. Bài cũng cho con thấy một chục là mười đơn vị, đổi qua đổi lại được. Hai điều này là nền cho bài sau, khi con thêm, bớt và phải buộc bó, mở bó.

Cùng con làm ở nhà

  1. Bày lên bảng, ghi chữ số dưới cột

    Kẻ đôi tờ giấy thành hai cột: bên trái ghi chục, bên phải ghi đơn vị, chừa một khoảng ở dưới để ghi chữ số. Con bày 2 bó vào cột chục và 7 que lẻ vào cột đơn vị, ghi 2 và 7 ở dưới rồi đọc: hai mươi bảy. Tiếp theo bày 3 bó, không có que lẻ: con ghi 3 dưới cột chục và 0 dưới cột đơn vị, được 30. Cuối cùng bày 8 que lẻ, không có bó: con ghi 8 dưới cột đơn vị, ô dưới cột chục để trống.

    Nói với conBó vào cột chục. Que lẻ vào cột đơn vị. Có mấy bó, con ghi số ấy dưới cột chục. 27 gồm 2 chục và 7 đơn vị.

  2. Nghe kỹ: chục hay đơn vị nói trước

    Bố mẹ nói chậm: 8 đơn vị và 3 chục. Con bày theo từng phần nghe được: 8 que lẻ vào cột đơn vị, 3 bó vào cột chục, rồi ghi chữ số và đọc từ trái sang phải: ba mươi tám. Làm tiếp với 5 đơn vị và 2 chục (25), 1 chục và 9 đơn vị (19), 4 chục (40). Sau đó hỏi ngược lại: 24 có mấy đơn vị và mấy chục? Con trả lời 4 đơn vị và 2 chục. Khi con đã quen, cất que đi, con chỉ ghi chữ số vào bảng.

    Nói với conNghe đơn vị thì ghi vào cột đơn vị. Nghe chục thì ghi vào cột chục. Nghe trước hay nghe sau cũng vậy.

  3. Một chục là mười đơn vị

    Cho con mở một bó, đếm được 10 que lẻ, rồi buộc lại. Bày 1 bó và 16 que lẻ lên bảng, hỏi: đây là số nào? Con gom 10 que lẻ buộc thành một bó, chuyển sang cột chục: 2 bó và 6 que, là 26. Làm tiếp với 2 bó và 10 que lẻ: buộc lại được 3 bó, không còn que lẻ, là 30. Rồi đưa con 31 que rời: con bó được 3 bó, còn 1 que, là 31. Chốt với con: dưới cột đơn vị chỉ ghi một chữ số, từ 0 đến 9.

    Nói với conMười que lẻ buộc lại thành một bó. Một bó mở ra là mười que lẻ. Một chục là mười đơn vị.

  4. Số tròn chục và phần lẻ

    Bày 27 lên bảng. Chỉ vào 2 bó: đây là 20. Chỉ vào 7 que: đây là 7. Vẽ sơ đồ tách gộp: 27 ở trên, hai nhánh xuống 20 và 7. Cùng con viết bốn phép tính từ sơ đồ ấy: 20 + 7 = 27, 7 + 20 = 27, 27 − 7 = 20, 27 − 20 = 7. Rồi viết phép tính có ô trống cho con điền: 30 + = 38, + 6 = 26, 33 = 30 + , 40 + = 40. Các số cần điền là 8, 20, 3 và 0. Chỗ nào con ngập ngừng thì cho bày bó và que.

    Nói với con27 gồm 20 và 7. 20 cộng 7 bằng 27. Bớt 7 que lẻ đi thì còn 20.

Con hay nhầm ở đâu

  • Nghe “5 đơn vị và 3 chục”, con viết 53.

    Cách gỡ: Cho con bày lên bảng theo từng phần nghe được: 5 que lẻ vào cột đơn vị, 3 bó vào cột chục. Rồi con đọc số từ trái sang phải: ba mươi lăm, viết 35.

  • Có 7 que lẻ, con ghi 7 dưới cột chục.

    Cách gỡ: Hỏi “cột chục có mấy bó?”. Không có bó nào. Chữ số dưới cột chục phải bằng số bó, nên 7 nằm dưới cột đơn vị.

  • Có 4 bó, con chỉ ghi 4 rồi dừng.

    Cách gỡ: Cho con đọc to số vừa ghi: “bốn”. Rồi đếm các bó theo chục: mười, hai mươi, ba mươi, bốn mươi. Bốn mươi phải có thêm chữ số 0 dưới cột đơn vị: 40.

  • Có 1 bó và 14 que lẻ, con ghi 1 dưới cột chục và 14 dưới cột đơn vị.

    Cách gỡ: Nhắc con: dưới cột đơn vị chỉ ghi một chữ số. Con gom 10 que lẻ buộc thành một bó, chuyển sang cột chục. Giờ có 2 bó và 4 que: 24.

Khi nào sang bài sau

Con đã vững khi nghe một câu như “6 đơn vị và 2 chục” là viết được 26 mà không cần bày que, và nói được 26 gồm 20 và 6.

Từ dùng trong bài

Số tròn chục, bảng chục và đơn vịMở bó, lấy từ một chụcMột chục, bó và que lẻPhép cộngBảng các số từ 1 đến 100Thứ nhất, thứ hai: số chỉ chỗ đứngSơ đồ tách gộpÔ trống