Open Math Tải app
Chương 6 · Bài 2

Cần thêm mấy, tách thế nào

Con cộng qua 10 mà không cần bày đồ vật: hỏi số đầu cần thêm mấy cho đủ 10, tách số sau ra đúng bấy nhiêu, rồi đọc 10 và phần còn lại.

Học xong, con làm được

  • Tính 8 + 6 bằng ba câu hỏi và một sơ đồ tách gộp vẽ dưới số sau.
  • Viết được 8 + 6 = 10 + 4 và nói được vì sao hai bên bằng nhau.
  • Nhìn hai số là biết cả nhóm chưa tới 10, vừa đủ 10 hay quá 10.

Cần chuẩn bị

  • Hai vỉ trứng 10 ô, hoặc hai khung mười ô vẽ trên giấy
  • 20 hạt đậu hay cúc áo, hai màu càng tốt
  • Giấy và bút chì

Vì sao học bài này lúc này

Ở bài trước con gom cho đủ một chục bằng tay: chuyển trứng cho đầy vỉ, chuyển chấm cho đầy khung. Bài này vẫn là việc ấy nhưng làm bằng số, vì con không mang đồ vật theo mãi được. Sơ đồ tách gộp ghi lại đúng điều tay đã làm: phần nào sang gom với số đầu, phần nào ở lại. Con hiểu chỗ này thì bảng cộng qua 10 ở các bài sau là thứ con tự dựng lại được, không phải thứ phải học thuộc.

Cùng con làm ở nhà

  1. Ba câu hỏi, một sơ đồ

    Viết 8 + 6 lên giấy, chưa bày hạt. Hỏi con lần lượt: 8 cần thêm mấy thì được 10? Tách 6 thành 2 và mấy? 10 và 4 là bao nhiêu? Con trả lời tới đâu, bố mẹ vẽ tới đó: hai nhánh dưới số 6, nhánh gần số 8 ghi 2, nhánh kia ghi 4. Xong mới bày hạt vào hai vỉ để kiểm: chuyển 2 hạt sang thì vỉ trái đầy, vỉ phải còn 4 hạt.

    Nói với con8 cần thêm 2 thì được 10. Tách 6 thành 2 và 4. 8 và 2 gom thành 10. 10 và 4 là 14. 8 cộng 6 bằng 14.

  2. Viết lại thành 10 cộng mấy

    Vẫn với hai vỉ ấy, viết 8 + 6 = 10 + 4 và đọc cùng con. Chỉ vào vế trái rồi chỉ hai vỉ lúc chưa chuyển hạt, chỉ vào vế phải rồi chỉ hai vỉ sau khi chuyển. Cho con đếm hết số hạt trước và sau khi chuyển: không hạt nào thêm vào, không hạt nào mất đi. Thử thêm 9 + 7 = 10 + và 7 + 5 = 10 + để con điền.

    Nói với con8 cộng 6 bằng 10 cộng 4. Vẫn là những hạt ấy, mình chỉ xếp lại thôi. 10 cộng 4 thì con đọc được ngay: 14.

  3. Số đầu đổi thì cách tách đổi

    Viết một cột phép cộng có số đầu khác nhau: 9 + 6, 8 + 6, 7 + 6, 6 + 6. Với mỗi dòng chỉ hỏi một câu: số đầu cần thêm mấy? Con sẽ thấy 9 cần 1, 8 cần 2, 7 cần 3, 6 cần 4, và số 6 đứng sau mỗi lần bị tách một kiểu. Đừng vội bắt con tính hết, để con nói cách tách trước.

    Nói với con9 cần thêm 1. 8 cần thêm 2. 7 cần thêm 3. Số đầu cần thêm mấy thì con tách số sau ra đúng bấy nhiêu.

  4. Chưa đủ, vừa đủ hay thừa

    Bày 6 hạt vào một vỉ. Lần lượt đưa con 3 hạt, 4 hạt, rồi 5 hạt cùng màu khác và hỏi trước khi con xếp: vỉ này sẽ chưa đầy, vừa đầy hay đầy mà còn thừa? Con đoán xong mới xếp để kiểm. Sau đó làm lại với số đầu là 7 và 8, lần này chỉ viết phép cộng, không bày hạt.

    Nói với con6 cần thêm 4 thì được 10. Thêm 3 thì chưa đủ, được 9. Thêm 4 thì vừa đủ, được 10. Thêm 5 thì đủ 10 mà còn thừa 1, được 11.

Con hay nhầm ở đâu

  • Con tách tuỳ ý: 8 + 6 mà tách 6 thành 3 và 3, rồi loay hoay vì 8 và 3 không thành 10.

    Cách gỡ: Đừng sửa cách tách. Quay lại câu hỏi đầu: 8 cần thêm mấy thì được 10? Có câu trả lời rồi con mới tách số sau.

  • Con gom 8 và 2 thành 10 rồi nói luôn 8 + 6 bằng 10, quên phần còn lại.

    Cách gỡ: Chỉ vào số 4 trên sơ đồ và hỏi “4 hạt này đi đâu rồi?”. Bày lại bằng hạt để con thấy 4 hạt vẫn nằm ở vỉ bên phải.

  • Gặp 9 + 7 = 10 + , con ghi 16 vào ô trống.

    Cách gỡ: Bày vế phải thành một vỉ đầy và một vỉ có hạt lẻ. Ô trống chỉ số hạt lẻ thôi: đếm cùng con, được 6.

Khi nào sang bài sau

Con đã vững khi nhìn một phép cộng như 7 + 8 là nói được ngay 7 cần thêm 3, tách 8 thành 3 và 5, mà không cần bày hạt. Tính còn chậm cũng không sao.

Từ dùng trong bài

Sơ đồ tách gộpCả nhóm và hai phầnGom cho đủ một chụcBảng cộngPhép cộngÔ trống