Gom ở số nào
Con gom cho đủ 10 ở số sau khi số đầu bé, như 3 + 8, thấy gom ở số nào cũng được cùng một số, và tự chọn gom ở số lớn hơn cho nhanh.
Học xong, con làm được
- Tính 3 + 8 bằng cách gom ở số 8 và tách số 3.
- Giải thích được vì sao gom ở số đầu hay ở số sau đều được cùng một số.
- Chọn gom ở số lớn hơn, vì số ấy cần thêm ít hơn.
- Nhìn số kia là 5 và mấy khi phép cộng có số 5, như 5 + 8.
Cần chuẩn bị
- Một vỉ trứng 10 ô hoặc khay đá 10 ngăn, và một cái đĩa
- 11 cái bánh quy nhỏ, hạt lạc hay viên lego
- Hai khung mười ô vẽ trên giấy
- 15 cúc áo hay hạt đậu hai màu: 6 cái màu này, 9 cái màu kia
- Giấy và bút chì
Vì sao học bài này lúc này
Hai bài trước con luôn gom ở số đầu: số đầu cần thêm mấy thì tách số sau ra bấy nhiêu. Cách ấy vụng khi số đầu bé: 3 + 8 mà gom ở 3 thì phải chuyển tới 7 cái. Bài này cho con thấy số nào cũng gom được cho đủ 10, và hai cách chỉ khác chiều chuyển, còn đồ vật vẫn là những cái ấy. Từ đó con tự chọn chỗ gom thay vì làm theo một khuôn. Biết chọn rồi, bài sau con xếp các phép cộng qua 10 thành bảng và thấy 6 + 9 với 9 + 6 chỉ là một.
Cùng con làm ở nhà
Gom ở số sau
Đặt 3 cái bánh quy lên đĩa, xếp 8 cái vào vỉ 10 ô. Viết 3 + 8. Hỏi: vỉ còn mấy ô trống? Con lấy 2 cái trên đĩa đặt vào vỉ: vỉ đầy, đĩa còn 1 cái. Rồi ghi lại việc ấy bằng sơ đồ tách gộp vẽ dưới số 3: nhánh gần số 8 ghi 2, nhánh kia ghi 1. Viết 3 + 8 = 1 + 10 và đọc cùng con. Để đọc số, đặt vỉ đầy bên trái, cái bánh lẻ bên phải: 11.
Nói với con3 cộng 8. 8 cần thêm 2 thì được 10. Tách 3 thành 1 và 2. 2 và 8 gom thành 10. 1 và 10 là 11. 3 cộng 8 bằng 11.
Hai cách, cùng một số
Trên hai khung mười ô, xếp 6 cúc một màu ở khung trái, 9 cúc màu kia ở khung phải. Lần một, gom ở 6: con chuyển 4 cúc sang trái cho khung trái đầy, khung phải còn 5, đọc 10 và 5 là 15. Đưa cúc về chỗ cũ. Lần hai, gom ở 9: chuyển 1 cúc sang phải, khung phải đầy, khung trái còn 5, đọc 5 và 10 là 15. Hỏi con: lần nào phải chuyển ít hơn? Hỏi tiếp, không cần bày: 3 + 8 thì gom ở đâu? Còn 7 + 7?
Nói với con6 cộng 9. Gom ở 6 thì phải chuyển 4 cúc. Gom ở 9 thì chỉ chuyển 1 cúc. Cách nào cũng được 15. Gom ở số lớn hơn thì nhanh hơn.
Khi có số 5
Xếp 5 cúc một màu vào hàng trên của khung trái. Xếp 8 cúc màu kia vào khung phải theo thứ tự quen: hàng trên 5 cúc, hàng dưới 3 cúc. Viết 5 + 8. Hỏi: 5 cần thêm mấy thì được 10? Khung phải đã tách sẵn 8 thành 5 và 3, nên con chỉ việc đưa cả hàng trên của 8 sang gom với 5. Còn lại hàng dưới 3 cúc: 10 và 3 là 13. Sau đó con chỉ nhìn khung, không chuyển cúc, nói 5 + 7 và 5 + 9.
Nói với con5 cộng 8. 8 là 5 cúc hàng trên và 3 cúc hàng dưới. 5 và 5 gom thành 10. Còn 3. 5 cộng 8 bằng 13.
Chỉ nhìn số, chọn chỗ gom
Viết lên giấy 4 + 9, 8 + 6, 2 + 9, 7 + 5, không bày đồ vật. Với mỗi phép, con khoanh số sẽ gom cho đủ 10 và nói số ấy cần thêm mấy. Rồi con vẽ sơ đồ tách gộp dưới số kia, phần sang gom ghi ở nhánh gần số được khoanh, và đọc cả nhóm: 13, 14, 11, 12. Với 7 + 5, con gom ở 7 hay nhìn 7 là 5 và 2 đều được; hỏi con chọn cách nào và vì sao.
Nói với conSố nào cần thêm ít hơn thì được 10? Con gom ở số ấy, rồi chỉ tách số kia thôi.
Con hay nhầm ở đâu
Con viết 1 và 10 liền nhau thành một số, hoặc đọc là “một mười”.
Cách gỡ: Đặt vỉ đầy bên trái, cái lẻ bên phải rồi đọc chục trước: 1 chục và 1 đơn vị là 11.
Con nghĩ gom ở số đầu và gom ở số sau cho hai số khác nhau.
Cách gỡ: Làm cả hai cách trên cùng một bộ cúc, đếm cả nhóm sau mỗi cách. Vẫn là những cái cúc ấy nên lần nào cũng được 15.
Với 6 + 9, con vừa tách 6 vừa tách 9 rồi lạc.
Cách gỡ: Bảo con khoanh một số để gom cho đủ 10 trước. Số đã khoanh thì giữ nguyên, chỉ tách số kia.
Con luôn gom ở số đầu dù số đầu bé: 3 + 8 mà tách 8 thành 7 và 1.
Cách gỡ: Cách ấy vẫn đúng, đừng bảo con sai. Hỏi “Số nào cần thêm ít hơn thì được 10?”, rồi để con làm lại theo cách kia và tự so xem cách nào nhẹ hơn.
Khi nào sang bài sau
Con đã vững khi gặp 4 + 9 hay 2 + 9, con tự gom ở số 9 mà không cần nhắc, và nói được gom ở số kia thì vẫn được cùng một số.
Từ dùng trong bài
Gom cho đủ một chụcNhiều hơn, ít hơn và lớn hơn, bé hơnPhép cộngÔ trốngSơ đồ tách gộpKhung mười ôCả nhóm và hai phầnMột chục, bó và que lẻ
