Open Math Tải app
Chương 6 · Bài 1

Gom cho đủ một chục

Con cộng hai số mà cả nhóm quá 10, như 9 + 5 hay 8 + 7, bằng tay: chuyển đồ vật cho đủ một chục rồi đọc một chục và mấy cái lẻ.

Học xong, con làm được

  • Tìm 9 + 5 bằng cách chuyển 1 quả vào vỉ cho đầy, rồi đọc 10 và 4 là 14.
  • Nói được vì sao cách ấy đúng: không thêm, không bớt cái nào, chỉ xếp lại.
  • Buộc một bó 10 que từ hai nhóm que rồi đọc số que bằng bó và que lẻ.
  • Đếm cả nhóm để kiểm sau khi gom.

Cần chuẩn bị

  • Một vỉ trứng 10 ô và 14 quả trứng (hoặc 14 quả quất, 14 nắp chai)
  • Một cái túi hay cái bát
  • 15 chiếc đũa hay que kem, hai màu càng tốt, và một sợi dây thun
  • Hai khung mười ô vẽ trên giấy, mỗi khung 2 hàng 5 ô
  • 15 cúc áo hay hạt đậu, hai màu

Vì sao học bài này lúc này

Con đã biết các cách tách 10 và đọc ngay được số có một chục: 10 và 4 là 14. Con cũng đã thấy khi hai số chưa có chục nào mà gộp lại quá 10 thì cách để chục đứng yên không dùng được. Bài này mở đúng chỗ ấy: tự tạo ra một chục bằng cách chuyển vài đồ vật từ nhóm này sang nhóm kia. Ở đây con chỉ làm bằng tay, chưa cần viết cách tách. Tay làm quen rồi thì bài sau con mới làm việc ấy bằng số.

Cùng con làm ở nhà

  1. Cho đủ một vỉ

    Xếp 9 quả trứng vào vỉ 10 ô, bỏ 5 quả vào túi. Hỏi con: nhà mình có tất cả bao nhiêu quả, mà không đếm từng quả? Để con nhìn ô trống trong vỉ. Con lấy 1 quả trong túi đặt vào ô trống: vỉ đầy. Hỏi tiếp: trong túi còn mấy quả? Một vỉ đầy và 4 quả lẻ là bao nhiêu? Viết 9 + 5 = 14 cho con đọc.

    Nói với conVỉ có 9 quả, còn trống 1 ô. Lấy 1 quả trong túi đặt vào. Vỉ đủ 10 quả rồi. Trong túi còn 4 quả. 10 và 4 là 14. Nhà mình có 14 quả trứng.

  2. Vẫn là những quả trứng ấy

    Đưa 1 quả về lại túi. Cho con đếm từng quả, cả trong vỉ lẫn trong túi: 14. Chuyển 1 quả sang vỉ lần nữa rồi cho con đếm lại: vẫn 14. Hỏi con: bố mẹ có mua thêm quả nào không, có lấy đi quả nào không? Rồi hỏi: đếm từng quả, hay nhìn một vỉ đầy và 4 quả lẻ, cách nào biết nhanh hơn?

    Nói với conMình chỉ chuyển 1 quả từ túi sang vỉ. Không thêm quả nào, không bớt quả nào. Đếm lại xem: vẫn là 14 quả.

  3. Buộc thành bó

    Bày 8 chiếc đũa một bên, 7 que kem (hay 7 chiếc đũa màu khác) một bên. Hỏi: 8 que cần thêm mấy que thì đủ 10? Con lấy 2 que ở nhóm kia sang, buộc 10 que thành một bó bằng dây thun. Đếm que lẻ còn lại: 5. Viết 8 + 7 = 15. Hỏi thêm: nếu chỉ lấy sang 1 que thì buộc được một chục chưa? Lấy sang 3 que thì bó có mấy que, còn là một chục không?

    Nói với con8 que cần thêm 2 que thì đủ 10. Lấy 2 que sang. Buộc lại thành một bó. Còn 5 que lẻ. 1 bó và 5 que lẻ là 15.

  4. Trên hai khung mười ô

    Đặt hai khung mười ô cạnh nhau. Khung trái con xếp 6 cúc một màu, khung phải 5 cúc màu khác, xếp hết hàng trên mới sang hàng dưới. Hỏi: khung trái còn mấy ô trống? Con chuyển đúng 4 cúc sang, từng cái một, khung đầy thì dừng. Khung phải còn 1 cúc. Viết 6 + 5 = 11. Làm thêm 7 + 6 và 9 + 6 theo cùng cách; mỗi lần con nói số ô trống trước khi chuyển.

    Nói với conKhung trái còn 4 ô trống. Chuyển 4 cúc sang. Khung đầy rồi: 10. Còn 1 cúc. 10 và 1 là 11. 6 cộng 5 bằng 11.

Con hay nhầm ở đâu

  • Con đặt 1 quả vào vỉ rồi vẫn nói trong túi có 5 quả, nên 9 + 5 thành 15.

    Cách gỡ: Cho con đếm lại túi sau khi chuyển. Quả vừa đặt vào vỉ không còn ở trong túi nữa: túi còn 4 quả.

  • Con nghĩ vỉ đầy thì nhà có nhiều trứng hơn lúc đầu.

    Cách gỡ: Đếm cả nhóm trước khi chuyển, đếm lại sau khi chuyển. Hai lần đếm bằng nhau, vì 1 quả chỉ đổi chỗ.

  • Khung trái có 8 cúc mà con chuyển sang 3 cúc, cúc thứ ba không có ô để đặt.

    Cách gỡ: Bảo con chuyển từng cúc một và nhìn ô trống. Khung đầy thì dừng tay, cúc còn lại ở yên khung phải.

  • Có 1 bó và 5 que lẻ, con nói là 5.

    Cách gỡ: Chỉ vào bó và hỏi “Bó này có mấy que?”. Tập cho con đọc bó trước, que lẻ sau: 10 và 5 là 15.

Khi nào sang bài sau

Con đã vững khi bố mẹ bày hai nhóm bất kỳ, như 7 và 8, con tự chuyển cho đủ một chục rồi nói ngay cả nhóm, và nói được vì sao không cần đếm lại từng cái.

Từ dùng trong bài

Cả nhóm và hai phầnMột chục, bó và que lẻÔ trốngKhung mười ôĐổi chỗ hai số