Một số, nhiều cách ghi
Con nhận ra cùng một số dù nó được ghi bằng chữ số, tên gọi, chục và đơn vị, phép tính hay đồ vật, và đọc kỹ bài toán để biết số nào là cả nhóm.
Học xong, con làm được
- Nhận ra cùng một số khi nó được ghi bằng chữ số, tên gọi, chục và đơn vị, một phép tính hay đồ vật.
- Đổi mỗi cách ghi về chữ số rồi so sánh, xếp thứ tự.
- Đọc kỹ lời bài toán để biết số nào là cả nhóm, kể cả khi chỉ nhìn thấy một phần.
Cần chuẩn bị
- 17 hạt đậu xanh, 13 hạt đậu đỏ và 20 hạt lạc (ba loại hạt bất kỳ đều được)
- Năm mẩu giấy ghi: 1 chục 6 đơn vị; 7 đơn vị 1 chục; 10 + 3; 2 + 10; mười một
- 15 que kem và một sợi dây chun
- Một cái hộp có nắp và 19 cái bánh quy nhỏ hay cúc áo
- Một cái túi vải và 18 viên bi
- Giấy và bút chì
Vì sao học bài này lúc này
Đây là bài gom cả chương. Con đã bó chục, viết số, vẽ sơ đồ có một phần là 10, xếp thứ tự, so sánh, và cộng trừ mà chục đứng yên. Mỗi bài cho con một cách ghi số; bài này đặt các cách ghi cạnh nhau để con thấy 14, mười bốn, 1 chục 4 đơn vị, 10 + 4 và 17 − 3 đều là một số. Phần sau của bài quay lại câu hỏi của chương phép trừ, số nào là cả nhóm, nay với các số đến 20 và với những bài chỉ cho nhìn thấy một phần. Sau bài này là cộng và trừ qua 10 ở hai chương kế tiếp.
Cùng con làm ở nhà
Một số, nhiều cách nói
Xếp mỗi loại hạt thành hai hàng, hàng trên đủ 10 rồi mới xuống hàng dưới: đậu xanh 10 và 7, đậu đỏ 10 và 3, lạc 10 và 10. Con viết phép tính cho từng loại: 10 + 7 = 17, 10 + 3 = 13, 10 + 10 = 20. Rồi hỏi năm câu, mỗi câu gọi một số theo một cách khác: loại nào có số hạt bằng 10 + 3? Loại nào có 2 chục? Loại nào có 7 đơn vị lẻ? Loại nào ít nhất? Loại nào ít hơn đậu xanh? Con trả lời rồi chỉ vào hàng hạt để giải thích.
Nói với con10 cộng 3 bằng 13. Đậu đỏ có 13 hạt. Số hạt đậu đỏ bằng 10 cộng 3.
Đổi về chữ số rồi xếp
Đặt năm thẻ lên bàn: 1 chục 6 đơn vị, 7 đơn vị 1 chục, 10 + 3, 2 + 10, mười một. Con chưa xếp vội. Với mỗi thẻ, con viết số tương ứng lên một mẩu giấy đặt bên dưới: 16, 17, 13, 12, 11. Thẻ “7 đơn vị 1 chục” nói đơn vị trước, nhưng chục vẫn viết bên trái: 17. Rồi con xếp từ bé đến lớn: mười một, 2 + 10, 10 + 3, 1 chục 6 đơn vị, 7 đơn vị 1 chục. Hỏi thêm một thẻ lạ: 15 đơn vị là số nào? Bày 15 que lẻ, buộc 10 que thành bó: 1 bó và 5 que, vẫn là 15.
Nói với con7 đơn vị 1 chục. Có 1 chục: viết 1 bên trái. Có 7 đơn vị: viết 7 bên phải. 17.
Thêm vào hộp: chỉ nhìn thấy một phần
Bỏ sẵn 16 cái bánh vào hộp, đậy nắp, để 3 cái bên ngoài. Đọc cho con: trong hộp có 16 cái bánh, bỏ thêm 3 cái nữa vào hộp, trong hộp sẽ có bao nhiêu cái bánh? Con chỉ nhìn thấy 3 cái, nhưng lời kể cho biết cả hai phần và hỏi cả nhóm: 16 + 3. Con tính theo cách của bài trước: 6 + 3 = 9, một chục giữ nguyên, 16 + 3 = 19. Bỏ 3 cái vào, mở hộp, gom chục để đếm kiểm.
Nói với conTrong hộp có 16 cái, con không nhìn thấy nhưng bài đã nói. Thêm 3 cái nữa. Hỏi tất cả: 16 cộng 3 bằng 19.
Một phần ở ngoài túi
Bố mẹ bỏ sẵn 13 viên bi vào túi, để 5 viên trên bàn, rồi đọc: có 18 viên bi, 5 viên không ở trong túi, trong túi có bao nhiêu viên bi? Hỏi con trước khi tính: 18 là gì? Là tất cả, tức cả nhóm. 5 viên ở đâu? Ở ngoài túi, đó là một phần. Bài hỏi phần trong túi: 18 − 5 = 13, vì 8 − 5 = 3 và một chục giữ nguyên. Nếu con cộng 18 với 5, hỏi lại: trong túi có thể nhiều hơn tất cả số bi không? Đổ túi ra đếm kiểm.
Nói với conCó 18 viên bi. Đó là tất cả: cả nhóm. 5 viên ở ngoài túi. 18 trừ 5 bằng 13. Trong túi có 13 viên.
Con hay nhầm ở đâu
Con đọc “7 đơn vị 1 chục” thành 71.
Cách gỡ: Hỏi “Có mấy chục?”. Chữ số chỉ số chục luôn viết bên trái, dù lời nói ra trước hay sau.
Con đếm thứ nhìn thấy rồi trả lời số ấy: nói trong túi có 5 viên.
Cách gỡ: Đọc lại câu hỏi và hỏi “5 viên ở đâu? Câu hỏi hỏi bi ở đâu?”. 5 viên ở ngoài, còn câu hỏi hỏi bi trong túi.
Thấy chữ “thêm” hay “có” là con cộng: lấy 18 cộng với 5.
Cách gỡ: Cho con vẽ sơ đồ tách gộp và hỏi số nào là cả nhóm. 18 là tất cả số bi, nên phần trong túi phải bé hơn 18.
Con xếp các thẻ theo con số to nhất nhìn thấy trên thẻ, không đổi về chữ số.
Cách gỡ: Bắt đầu lại: với mỗi thẻ, con viết số tương ứng đặt bên dưới, rồi mới so và xếp.
Khi nào sang bài sau
Con đã vững khi nói được một số như 15 theo ba, bốn cách khác nhau, và nghe một bài toán có số đến 20 là chỉ ra cả nhóm trước khi tính.
Từ dùng trong bài
Cả nhóm và hai phầnSơ đồ tách gộpMột chục, bó và que lẻPhép trừNhiều hơn, ít hơn và lớn hơn, bé hơn
