Hình chữ nhật và hình vuông
Con thử góc vuông bằng góc tờ giấy, so cạnh bằng băng giấy, từ đó nhận ra hình chữ nhật, hình vuông, và hiểu vì sao hình vuông cũng là hình chữ nhật.
Học xong, con làm được
- Kiểm một góc có phải góc vuông không bằng góc tờ giấy.
- Nhận ra hình chữ nhật là hình có 4 cạnh thẳng và 4 góc vuông.
- Nhận ra hình vuông là hình chữ nhật có 4 cạnh dài bằng nhau, kiểm bằng băng giấy.
- Gọi tên một hình bằng ba bước: đếm cạnh, thử góc, so cạnh.
Cần chuẩn bị
- Vài tờ giấy vở còn nguyên góc
- Một băng giấy cắt từ mép tờ giấy, một cây bút chì
- Bìa màu và kéo để cắt hình
- Các hình tam giác, hình tròn đã cắt ở bài trước
Vì sao học bài này lúc này
Bài trước con đã biết cạnh, góc và cách đếm chúng. Nhưng đếm được 4 cạnh, 4 góc thì chưa đủ để gọi là hình chữ nhật: còn phải thử từng góc. Bài này cho con hai phép kiểm mới, đều làm bằng giấy: góc tờ giấy để thử góc vuông, băng giấy để so cạnh. Hình vuông qua đủ phép kiểm của hình chữ nhật, lại thêm 4 cạnh dài bằng nhau, nên hình vuông cũng là hình chữ nhật. Cuối bài con có ba bước để gọi tên mọi hình phẳng đã học, dùng suốt các bài chia nhóm và ghép hình phía sau.
Cùng con làm ở nhà
Tìm góc vuông bằng góc tờ giấy
Đưa con một tờ giấy vở và chỉ cách thử: đặt góc tờ giấy khít vào góc cần kiểm, một mép giấy nằm dọc theo một cạnh, rồi nhìn mép giấy thứ hai. Mép ấy nằm sát cạnh thứ hai thì đó là góc vuông; lệch vào trong hay ra ngoài thì không phải. Cho con đi quanh nhà thử 5 chỗ: góc bàn, góc cửa, góc quyển vở, góc viên gạch lát nền, và một góc nhọn của miếng bìa tam giác ở bài trước.
Nói với conĐặt góc tờ giấy vào góc hình. Hai mép giấy nằm sát hai cạnh: đó là góc vuông.
Hình chữ nhật: 4 cạnh thẳng, 4 góc vuông
Cắt sẵn 4 hình từ bìa: một hình chữ nhật dài như cái thước kẻ, một hình chữ nhật gần vuông, một hình 4 cạnh bị xô lệch, và một hình chữ nhật cắt tròn bốn chỗ nối. Đặt các hình xoay nghiêng. Với mỗi hình, con làm theo thứ tự: đếm cạnh, đếm góc, rồi thử góc tờ giấy vào từng góc. Hình xô lệch có đủ 4 cạnh nhưng không góc nào vuông. Hình bị cắt tròn thì chỗ nối là đường cong, không phải góc.
Nói với con4 cạnh thẳng, 4 góc vuông: đó là hình chữ nhật. Mới đếm được 4 cạnh thì chưa đủ, phải thử từng góc.
Hình vuông: so cạnh bằng băng giấy
Cắt một hình vuông và lấy lại hình chữ nhật gần vuông. Với mỗi hình, con đặt băng giấy dọc một cạnh, đánh dấu bút chì chỗ cạnh hết, rồi đặt băng dọc 3 cạnh còn lại. Cạnh nào cũng hết đúng chỗ dấu thì 4 cạnh dài bằng nhau: đó là hình vuông. Dựng hình vuông đứng trên một góc rồi so lại, kết quả vẫn thế. Sau đó hỏi: hình vuông này có 4 cạnh thẳng không, có 4 góc vuông không? Vậy nó có phải hình chữ nhật không?
Nói với conHình chữ nhật có 4 cạnh dài bằng nhau thì gọi là hình vuông. Vì thế hình vuông cũng là hình chữ nhật.
Gọi tên một hình bằng ba bước
Trộn mọi hình đã cắt ở bài này và bài trước, thêm một hình quả trám có 4 cạnh dài bằng nhau mà góc không vuông. Con rút từng hình và làm ba bước, bước sau chỉ làm khi cần. Một: đếm cạnh thẳng. Không có cạnh, tròn đều là hình tròn; 3 cạnh là hình tam giác; 4 cạnh thì sang bước hai. Hai: thử 4 góc bằng góc tờ giấy. Có góc không vuông thì chỉ là hình 4 cạnh. Ba: so 4 cạnh bằng băng giấy để biết là hình vuông hay hình chữ nhật.
Nói với conMuốn gọi tên một hình, đếm cạnh trước. Có 4 cạnh thì thử góc. Đủ 4 góc vuông thì so cạnh.
Con hay nhầm ở đâu
Con thấy hình có 4 cạnh là gọi ngay hình chữ nhật, kể cả hình bị xô lệch.
Cách gỡ: Cho con đặt góc tờ giấy vào từng góc của hình ấy và chỉ chỗ mép giấy lệch khỏi cạnh. Chưa đủ 4 góc vuông thì chưa phải hình chữ nhật.
Hình vuông đứng trên một góc thì con gọi là hình quả trám.
Cách gỡ: Xoay hình về ngay ngắn trước mắt con rồi xoay lại. Sau đó thử góc và so cạnh ngay trên hình đang đứng nghiêng: vẫn 4 góc vuông, 4 cạnh dài bằng nhau.
Con nói hình vuông không phải hình chữ nhật.
Cách gỡ: Cùng con làm phép kiểm hình chữ nhật trên một hình vuông: 4 cạnh thẳng, 4 góc vuông. Qua đủ, nên nó là hình chữ nhật. Tên riêng của nó là hình vuông.
Con gọi hình chữ nhật gần vuông là hình vuông, hoặc gọi tên theo độ to.
Cách gỡ: So các cạnh của chính hình ấy bằng băng giấy, không so với hình bên cạnh. Cạnh dài hơn sẽ vượt qua dấu bút chì.
Khi nào sang bài sau
Con đã vững khi cầm một hình 4 cạnh là tự thử góc rồi mới gọi tên, và trả lời được câu “hình vuông này có phải hình chữ nhật không?” kèm lý do.
