Chia nhóm theo một quy tắc
Con chọn một quy tắc để chia một bộ hình thành nhóm (màu, cỡ, hình, số cạnh), nói quy tắc ấy ra, rồi chia lại cùng bộ ấy theo quy tắc khác.
Học xong, con làm được
- Chọn một điều để chia nhóm và nói điều ấy ra trước khi chia.
- Chia một bộ hình sao cho mỗi hình vào đúng một nhóm.
- Nhìn các nhóm đã chia mà nói được chia theo điều gì.
- Tìm hình không cùng nhóm và nói vì sao bằng một điều kiểm được.
Cần chuẩn bị
- Bìa đỏ và bìa xanh, kéo, bút chì
- Ba cái đĩa hoặc ba tờ giấy để đặt các nhóm
- Một nắm cúc áo cùng màu, có cái to cái nhỏ
Vì sao học bài này lúc này
Ba bài trước con học gọi tên hình bằng phép kiểm. Bài này dùng chính những điều kiểm được ấy để chia nhóm: màu gì, to hay nhỏ, hình gì, mấy cạnh. Chia nhóm là chọn một quy tắc rồi hỏi cùng một câu với từng hình. Cùng một bộ hình, đổi quy tắc thì các nhóm đổi theo, và cách nào cũng đúng nếu con nói được quy tắc. Vì vậy câu trả lời luôn có hai phần: các nhóm, và câu “chia theo…”. Tìm một quy tắc rồi dùng nó cũng là việc con làm ở bài sau, với dãy hình lặp lại.
Cùng con làm ở nhà
Nói quy tắc rồi mới chia
Cắt 6 miếng bìa: hình tròn đỏ to, hình tròn xanh nhỏ, hình tam giác đỏ nhỏ, hình tam giác xanh to, hình vuông đỏ to, hình vuông xanh nhỏ. Trộn lên bàn. Con nói quy tắc trước: “Chia theo màu.” Rồi con cầm từng miếng, chỉ hỏi một câu “Miếng này màu gì?” và đặt vào đĩa của màu ấy. Xong thì kiểm: mỗi miếng nằm trong đúng một đĩa. Trong đĩa đỏ có miếng to, miếng nhỏ, tròn, vuông lẫn nhau cũng không sao, vì quy tắc chỉ hỏi màu.
Nói với conChọn một điều để chia, nói nó ra. Rồi hỏi từng hình đúng một câu.
Vẫn 6 miếng ấy, chia cách khác
Gom 6 miếng lại và hỏi con còn cách chia nào nữa. Chia theo cỡ: được nhóm to 3 miếng, nhóm nhỏ 3 miếng. Chia theo hình: được 3 nhóm tròn, tam giác, vuông, mỗi nhóm 2 miếng. Sau đó đổi vai: bố mẹ lặng lẽ chia theo một quy tắc, con nhìn các nhóm và đoán. Gợi ý con tự hỏi: trong mỗi nhóm, mọi miếng giống nhau ở điều gì? Nhóm nào có cả miếng to lẫn miếng nhỏ thì quy tắc không phải là cỡ.
Nói với conVẫn những miếng bìa ấy. Chia theo màu được hai nhóm, chia theo hình được ba nhóm.
Chia theo số cạnh
Cắt thêm một hình chữ nhật, một hình 4 cạnh bị xô lệch và một hình 5 cạnh, rồi trộn với 6 miếng cũ. Lần này quy tắc là số cạnh. Con đếm cạnh từng miếng, có đánh dấu cạnh đầu, rồi đặt vào nhóm 3 cạnh, nhóm 4 cạnh, nhóm không có cạnh, và một nhóm khác cho hình 5 cạnh. Đếm lại: nhóm 4 cạnh có 4 miếng. Hỏi con: vì sao hình vuông, hình chữ nhật và hình xô lệch có tên khác nhau mà lại chung một nhóm?
Nói với conChia theo số cạnh thì hình vuông và hình chữ nhật chung một nhóm: đều có 4 cạnh.
Miếng nào không cùng nhóm
Bày hình vuông đỏ, hình chữ nhật, hình 4 cạnh xô lệch và một hình tam giác. Hỏi con miếng nào không cùng nhóm và vì sao; con phải nói được điều khác ấy. Làm tiếp với 4 cái cúc áo cùng màu, 1 cái to và 3 cái nhỏ. Cuối cùng bày 4 miếng: hai hình tròn đỏ, một hình tròn xanh, một hình vuông đỏ. Lần này có hai câu trả lời: theo màu thì hình tròn xanh không cùng nhóm, theo hình thì hình vuông đỏ không cùng nhóm. Cả hai đều đúng.
Nói với conHình này không cùng nhóm, vì nó có 3 cạnh. Các hình kia có 4 cạnh.
Con hay nhầm ở đâu
Con chia lẫn hai quy tắc: đặt nhóm đỏ, nhóm to, nhóm tròn cạnh nhau rồi không biết hình tròn đỏ to vào đâu.
Cách gỡ: Gom hết lại. Bảo con nói quy tắc thành lời trước khi chia, và với từng miếng chỉ hỏi đúng một câu của quy tắc ấy.
Con nghĩ chỉ có một cách chia đúng, thấy bố mẹ chia khác là bảo sai.
Cách gỡ: Vẽ nhanh cách chia thứ nhất ra giấy, rồi chia lại đúng bộ ấy theo quy tắc khác. Đặt hai cách cạnh nhau và cho con nói quy tắc của từng cách.
Con tách hình vuông ra khỏi nhóm 4 cạnh vì nó có tên riêng.
Cách gỡ: Cho con đếm cạnh của hình vuông, đánh dấu cạnh đầu tiên. Đếm được 4 thì nó vào nhóm 4 cạnh, vì quy tắc chỉ hỏi số cạnh.
Con nêu lý do không kiểm được: “Miếng này khác vì nó đẹp.”
Cách gỡ: Hỏi con: nó khác ở màu, ở cỡ hay ở số cạnh? Rồi cùng con kiểm điều ấy trên từng miếng.
Khi nào sang bài sau
Con đã vững khi chia một bộ đồ vật bất kỳ, như cúc áo hay lego, theo hai quy tắc khác nhau, và lần nào cũng nói được “chia theo…” trước khi bắt tay vào chia.
