Cộng trong phạm vi 20: chọn cách nghĩ
Con nhìn một phép cộng trong phạm vi 20 rồi chọn cách nghĩ hợp với nó, điền ô trống hai bên dấu bằng, và nghe câu chuyện có chữ “còn” mà vẫn biết cộng hay trừ.
Học xong, con làm được
- Chọn cách nghĩ cho từng phép cộng: đọc ngay, để chục đứng yên, hay gom cho đủ 10.
- Điền ô trống như 9 + 7 = 10 + và nói một dòng như 8 + 6 = 9 + 5 là đúng hay sai.
- Xếp vài phép tính từ bé đến lớn theo số mà mỗi phép chỉ.
- Nghe một câu chuyện và nói được câu hỏi hỏi cả nhóm hay một phần.
Cần chuẩn bị
- 10 mảnh giấy nhỏ để ghi phép tính
- 20 chiếc đũa hay que kem và hai sợi dây thun
- 14 hạt đậu hay cúc áo
- 15 cái kẹp quần áo làm bông hoa và một cái cốc làm bình hoa
Vì sao học bài này lúc này
Con đã có đủ các cách cộng trong phạm vi 20: 10 cộng một số thì đọc ngay, số đã có một chục thì để chục đứng yên, hai số chưa có chục mà gộp lại quá 10 thì gom cho đủ 10. Vừa học gom xong, con dễ đem gom ra dùng cho mọi phép, kể cả 13 + 4. Bài này tập cho con nhìn phép cộng trước rồi mới chọn cách. Con cũng dùng phép cộng ở chỗ khó hơn: ô trống hai bên dấu bằng, và câu chuyện có chữ “còn” mà lại phải cộng. Chương sau là phép trừ qua 10, cũng dựa vào một chục như thế.
Cùng con làm ở nhà
Nhìn phép cộng, chọn cách nghĩ
Ghi lên năm mảnh giấy: 10 + 7, 13 + 4, 16 + 4, 9 + 6, 4 + 5. Trước khi tính, con nói mỗi phép trông thế nào: có số 10, có một số đã có một chục, hay hai số đều bé hơn 10. Rồi con chọn cách: đọc ngay, để chục đứng yên, gom cho đủ 10, hay cộng như trong phạm vi 10. Phép nào con phân vân thì bày bằng bó 10 chiếc đũa và đũa lẻ. Với 16 + 4, cho con thấy 6 chiếc lẻ và 4 chiếc lẻ buộc được thành một bó nữa: 2 chục, 20. Thêm 9 + 2: đếm tiếp từ 9 cũng nhanh.
Nói với conNhìn phép cộng trước đã. Đã có một chục thì để chục đứng yên. Chưa có chục mà gộp lại quá 10 thì gom cho đủ 10.
Hai bên dấu bằng
Viết lần lượt: 9 + 7 = 10 + ; 6 + 9 = + 10; 8 + 6 = 9 + 5; 7 + 7 = 15. Hai dòng đầu con điền ô trống: 6 và 5. Hai dòng sau con nói đúng hay sai: tìm số bên trái, tìm số bên phải, viết hai số cạnh nhau rồi so. Với 8 + 6 = 9 + 5, bày 8 hạt và 6 hạt, chuyển 1 hạt từ phần 6 sang phần 8 để con thấy thành 9 và 5, không thêm không bớt hạt nào. Nếu con còn sức, thêm 9 + 6 = 18 − 3.
Nói với conDấu bằng nói hai bên bằng nhau. Tìm số bên trái. Tìm số bên phải. Hai số bằng nhau thì đúng.
Xếp phép tính từ bé đến lớn
Ghi năm mảnh giấy: 6 + 6, 12 + 1, 9 + 5, 10 + 5, 8 + 9, rồi xáo lên. Con tìm số của từng phép, viết số ấy bằng bút chì ở góc mảnh giấy, sau đó mới xếp thành hàng từ bé đến lớn: 12, 13, 14, 15, 17. Hỏi con: phép nào con đọc ngay, phép nào để chục đứng yên, phép nào phải gom? Nếu con xếp theo số lớn nhất nhìn thấy trong phép tính, bảo con tính từng phép trước đã.
Nói với conChưa xếp vội. Mỗi phép tính chỉ một số. Con tìm số của từng phép trước, rồi xếp theo các số ấy.
Câu chuyện cộng có chữ “còn”
Lấy kẹp quần áo làm bông hoa, cái cốc làm bình. Chuyện một: Lan có 9 bông hoa, cắm 6 bông vào bình, Lan còn mấy bông chưa cắm? Chuyện hai: Lan cắm 9 bông vào bình, còn 6 bông chưa cắm, lúc đầu Lan có bao nhiêu bông? Mỗi chuyện con bày ra rồi trả lời một câu trước khi tính: cần tìm cả nhóm hay một phần? Chuyện một là 9 − 6 = 3, chuyện hai là 9 + 6 = 15. Kể thêm: trên đĩa có 5 cái bánh rán và 9 cái bánh bao, trên đĩa có bao nhiêu cái bánh? Không có chữ “tất cả” mà vẫn hỏi cả nhóm: 5 + 9 = 14.
Nói với conLan cắm 9 bông vào bình, còn 6 bông chưa cắm. Lúc đầu Lan có cả bông trong bình lẫn bông chưa cắm. 9 cộng 6 bằng 15. Lúc đầu Lan có 15 bông.
Con hay nhầm ở đâu
Nghe chữ “còn” là con trừ: Lan cắm 9 bông, còn 6 bông chưa cắm, con tính 9 − 6.
Cách gỡ: Bày 9 bông trong bình và 6 bông bên ngoài, hỏi “Lúc đầu Lan có những bông nào?”. Con chỉ cả hai chỗ, rồi đếm cả hai phần.
Con chỉ tính một bên dấu bằng: 8 + 6 = 9 + 5, con tính được 14, không thấy số 14 ở bên phải nên bảo sai.
Cách gỡ: Bảo con tính cả bên phải rồi viết hai số cạnh nhau: 14 và 14. Hai bên chỉ cùng một số thì đúng.
Con gom cả khi đã có chục: 13 + 4 mà cố tách 4 cho 13 đủ 10.
Cách gỡ: Bày 13 bằng 1 bó và 3 chiếc đũa lẻ. Bó đã là một chục rồi, con chỉ gộp đũa lẻ: 3 và 4 là 7, được 17.
Khi nào sang bài sau
Con đã vững khi đứng trước một phép cộng bất kỳ trong phạm vi 20, con nói được mình sẽ nghĩ theo cách nào trước khi tính, và với một câu chuyện thì nói được cần tìm cả nhóm hay một phần.
Từ dùng trong bài
Phép cộngÔ trốngDấu bằngGom cho đủ một chụcCả nhóm và hai phầnMột chục, bó và que lẻPhép trừNhiều hơn, ít hơn và lớn hơn, bé hơnĐếm tiếpCâu chuyện cộng, câu chuyện trừ
