Bốn phép tính từ một sơ đồ
Con viết đủ hai phép cộng và hai phép trừ cho một sơ đồ tách gộp, biết tìm cả nhóm thì cộng, tìm một phần thì trừ, và trừ bằng cách nghĩ tới phép cộng.
Học xong, con làm được
- Viết hai phép cộng và hai phép trừ cho một sơ đồ tách gộp.
- Nhìn câu hỏi để biết cộng hay trừ, rồi viết phép tính có số cần tìm đứng một mình.
- Tìm phép trừ bằng phép cộng cùng sơ đồ: gặp 8 − 5 thì nghĩ 5 cộng mấy bằng 8.
Cần chuẩn bị
- 7 cái kẹp quần áo: 4 cái đỏ, 3 cái tím (hai màu bất kỳ đều được)
- 6 cái thìa: 4 thìa to, 2 thìa nhỏ
- Bốn mẩu giấy nhỏ để viết phép tính
- Giấy và bút chì
Vì sao học bài này lúc này
Tới đây con đã có phép cộng, đã đổi chỗ hai số, và vừa viết hai phép trừ cho một sơ đồ. Bài này gom lại: phép cộng và phép trừ không phải hai chuyện riêng, chúng cùng nói về một cả nhóm gồm hai phần. Phép cộng đi từ hai phần tới cả nhóm, phép trừ đi từ cả nhóm và một phần tới phần kia. Nhờ đó con đã thuộc phép cộng nào thì tìm được phép trừ ấy mà không phải đếm. Hai bài sau dùng đúng ý này để đọc ô trống và đọc bài toán.
Cùng con làm ở nhà
Một sơ đồ, bốn phép tính
Bày 7 cái kẹp: 4 cái đỏ, 3 cái tím. Vẽ sơ đồ tách gộp 7 gồm 4 và 3. Cùng con viết mỗi phép tính lên một mẩu giấy: 4 + 3 = 7, 3 + 4 = 7, 7 − 4 = 3, 7 − 3 = 4. Với từng mẩu, con làm lại bằng kẹp: gộp hai màu, hay che một màu đi. Rồi con khoanh số 7 trên cả bốn mẩu và nói nó đứng ở đâu: trong phép cộng nó đứng một mình sau dấu bằng, trong phép trừ nó đứng đầu. Thử thêm sơ đồ 8 gồm 4 và 4: chỉ viết được hai phép khác nhau, 4 + 4 = 8 và 8 − 4 = 4.
Nói với con7 gồm 4 và 3. 4 cộng 3 bằng 7. 3 cộng 4 bằng 7. 7 trừ 4 bằng 3. 7 trừ 3 bằng 4.
Tìm cả nhóm thì cộng, tìm một phần thì trừ
Bày 4 thìa to và 2 thìa nhỏ, vẽ sơ đồ 6 gồm 4 và 2. Hỏi ba câu; mỗi câu con phải nói đang tìm cả nhóm hay một phần rồi mới viết. Có tất cả mấy cái thìa? Tìm cả nhóm: 4 + 2 = 6. Có 6 cái thìa, 2 cái nhỏ, có mấy thìa to? Tìm một phần: 6 − 2 = 4. Có 6 cái, 4 cái to, có mấy thìa nhỏ? 6 − 4 = 2. Sau mỗi phép, con chỉ vào số đứng một mình ở một bên dấu bằng: đó phải là số đang tìm.
Nói với conHỏi có mấy thìa to. Đó là một phần. Tìm một phần thì trừ: 6 trừ 2 bằng 4.
Nghĩ tới phép cộng để tìm phép trừ
Cất đồ vật. Viết 8 − 5 và hỏi: 8 gồm 5 và mấy? Nói cách khác, 5 cộng mấy bằng 8? Con đã thuộc 5 + 3 = 8, vậy 8 − 5 = 3, không cần đếm lùi 5 bước. Làm tiếp 9 − 4, 7 − 5, 10 − 6 theo cùng câu hỏi. Rồi dạy con kiểm: gộp phần vừa tìm với phần đã biết, phải được cả nhóm. Viết thử một phép sai, 8 − 5 = 4, và để con bắt lỗi: 5 + 4 = 9, không phải 8.
Nói với con8 trừ 5. 5 cộng mấy bằng 8? 5 cộng 3 bằng 8. Vậy 8 trừ 5 bằng 3.
Con hay nhầm ở đâu
Cứ nghe “có mấy” là con cộng, dù câu hỏi tìm một phần.
Cách gỡ: Câu hỏi nào cũng bắt đầu bằng “có mấy”, nên đừng dựa vào đó. Hỏi con “Đang tìm cả nhóm hay một phần?” trước khi chọn dấu.
Hỏi mấy thìa to, con viết 2 + 4 = 6: phép cộng đúng nhưng không trả lời câu hỏi.
Cách gỡ: Chỉ vào số đứng một mình và hỏi “Đây có phải số mình đang tìm không?”. Số 6 đã biết rồi. Viết lại để số cần tìm đứng một mình: 6 − 2 = 4.
Con đổi chỗ trong phép trừ như trong phép cộng và viết 3 − 7 = 4.
Cách gỡ: Hỏi số nào là cả nhóm. Cả nhóm luôn đứng đầu phép trừ, vì phải có cả nhóm thì mới bớt hay tách được.
Với 8 gồm 4 và 4, con viết 4 + 4 = 8 hai lần và tưởng đó là hai phép khác nhau.
Cách gỡ: Cho con đọc to cả hai phép. Nghe giống hệt nhau thì chỉ là một phép.
Khi nào sang bài sau
Con đã vững khi nhìn một sơ đồ là viết được đủ bốn phép tính, và gặp một phép trừ như 9 − 4 thì tự hỏi “4 cộng mấy bằng 9?” thay vì đếm.
Từ dùng trong bài
Phép cộngPhép trừSơ đồ tách gộpCả nhóm và hai phầnĐổi chỗ hai sốÔ trốngDấu bằngĐếm lùi
