Vẽ hàng để tìm
Con giải bài toán về chỗ đứng khi không nhìn thấy cả hàng: vẽ mỗi người một chấm tròn, tô đậm người được nói tới, rồi đếm.
Học xong, con làm được
- Vẽ một hàng chấm tròn cho bài toán về chỗ đứng và tô đậm chấm được nói tới.
- Tìm cả hàng có bao nhiêu khi biết một chỗ đứng và số người phía sau, hoặc số người ở hai phía.
- Tìm số người đứng sau, đứng giữa và chỗ của người đứng chính giữa khi biết cả hàng có bao nhiêu.
Cần chuẩn bị
- Giấy và bút chì
- Hai cây bút màu khác nhau
- 13 cái cúc áo hoặc hạt đậu, để xếp hàng thật khi cần kiểm lại hình vẽ
Vì sao học bài này lúc này
Hai bài trước con đếm trên hàng đồ vật có thật trước mặt. Bài này hàng chỉ có trong lời kể, nên con phải tự dựng nó lại bằng một hàng chấm tròn rồi mới đếm. Mọi bài ở đây xoay quanh một câu hỏi: chấm tô đậm đã được đếm chưa? “Đứng thứ sáu” là đã tính cả người ấy, “có 6 người đứng trước” thì chưa. Con không học công thức cộng rồi bớt 1; vẽ ra và đếm thì chậm hơn nhưng không nhầm. Phép tính, nếu có, chỉ dùng để kiểm sau khi đã đếm.
Cùng con làm ở nhà
Vẽ hàng chấm cho một lời kể
Kể: các bạn xếp hàng mua kem, Hoa đứng thứ năm. Con vẽ từ trái sang, mỗi bạn một chấm tròn, vừa vẽ vừa đếm tới năm thì dừng và tô đậm chấm thứ năm: đó là Hoa. Hỏi: trước Hoa có mấy bạn? Con đếm các chấm chưa tô: 4 bạn. Lần đầu, cho con xếp 5 cái cúc áo thành hàng rồi mới vẽ lại lên giấy, để thấy mỗi chấm thay cho một bạn. Kể thêm: mẹ đứng thứ ba trong hàng chờ ở quầy, trước mẹ có mấy người? Vẽ 3 chấm, tô chấm thứ ba, đếm được 2.
Nói với conMỗi bạn một chấm. Vẽ từ đầu hàng. Bạn được nói tới, mình tô đậm.
Cả hàng có bao nhiêu bạn
Kể lần lượt ba chuyện, mỗi chuyện con vẽ một hàng chấm rồi đếm cả hàng. Lan đứng thứ sáu, sau Lan có 7 bạn: vẽ 6 chấm, tô chấm thứ sáu, vẽ thêm 7 chấm, đếm được 13. Trước Nam có 5 bạn, sau Nam có 6 bạn: vẽ 5 chấm, thêm một chấm tô đậm cho Nam, rồi 6 chấm nữa, đếm được 12. Tú đứng thứ ba tính từ đầu hàng và thứ năm tính từ cuối hàng: vẽ 3 chấm, tô chấm thứ ba, rồi vẽ thêm cho tới khi đếm từ cuối hàng về thì Tú là thứ năm, tức thêm 4 chấm; cả hàng 7 bạn. Sau mỗi chuyện hỏi: chấm tô đậm đã đếm chưa?
Nói với conTrước Nam có năm bạn, sau Nam có sáu bạn. Thêm chính Nam nữa. Cả hàng có mười hai bạn.
Biết cả hàng, tìm phần còn lại
Bây giờ lời kể cho biết cả hàng trước. Có 12 cái xe nối đuôi nhau, xe tải đỏ đứng thứ năm; sau nó có mấy xe? Con vẽ 12 chấm, tô chấm thứ năm, đếm các chấm phía sau: 7. Hàng có 10 bạn, Hà đứng thứ ba từ đầu hàng, Khoa đứng thứ hai từ cuối hàng; giữa hai bạn có mấy bạn? Vẽ 10 chấm, tô hai chấm, đếm ở giữa: 5. Hàng có 9 bạn, Bình đứng chính giữa; Bình đứng thứ mấy? Con đặt hai ngón tay lên hai chấm ở hai đầu, cùng đi vào trong từng chấm một cho tới khi gặp nhau: chấm thứ năm, trước Bình 4 bạn, sau Bình 4 bạn.
Nói với conHàng có mười hai xe. Mình vẽ mười hai chấm, tô chấm thứ năm, rồi đếm các chấm phía sau.
Cùng hai số, ba bài khác nhau
Viết hai số 5 và 6, kể ba chuyện chỉ khác nhau vài chữ, con vẽ riêng từng hàng. Chuyện một: An đứng thứ năm, sau An có 6 bạn; cả hàng 11 bạn. Chuyện hai: trước An có 5 bạn, sau An có 6 bạn; cả hàng 12 bạn. Chuyện ba: An đứng thứ năm tính từ đầu hàng và thứ sáu tính từ cuối hàng; cả hàng 10 bạn. Đặt ba hình vẽ cạnh nhau và hỏi con vì sao khác nhau: ở chuyện một An được đếm một lần, chuyện hai An chưa được đếm, chuyện ba An được đếm hai lần. Đếm xong, con có thể viết phép tính để kiểm chuyện một: 5 + 6 = 11.
Nói với conVẽ trước, đếm sau. Chấm của An đã được đếm chưa? Đếm mấy lần rồi?
Con hay nhầm ở đâu
Trước Nam 5 bạn, sau Nam 6 bạn, con trả lời cả hàng có 11 bạn.
Cách gỡ: Chỉ vào chấm tô đậm và hỏi “chấm này đã đếm chưa?”. Cho con đếm lại cả hàng chấm từ đầu, chạm bút vào từng chấm: 12.
Tú đứng thứ ba từ đầu hàng và thứ năm từ cuối hàng, con trả lời cả hàng có 8 bạn.
Cách gỡ: Cho con đánh dấu bằng hai màu: màu thứ nhất gạch dưới các chấm đếm từ đầu hàng, màu thứ hai gạch dưới các chấm đếm từ cuối hàng. Chấm của Tú mang cả hai màu, tức đã bị đếm hai lần.
Lan đứng thứ sáu, sau có 7 bạn, con vẽ 6 chấm rồi thêm một chấm riêng cho Lan, đếm ra 14.
Cách gỡ: Nhắc con “thứ sáu” chính là chấm thứ sáu trong 6 chấm vừa vẽ. Tô đậm chấm ấy, không vẽ thêm chấm mới.
Thấy hai số trong lời kể là con cộng ngay, không vẽ.
Cách gỡ: Cất phép tính đi. Vẽ trước, đếm sau; phép tính chỉ để kiểm lại khi đã đếm xong trên hình.
Khi nào sang bài sau
Con đã vững khi nghe một bài toán về chỗ đứng là tự vẽ hàng chấm, tô đúng chấm được nói tới, và nói được chấm ấy đã đếm hay chưa trước khi trả lời.
