Open Math Tải app
Chương 18 · Bài 1

Hai kim, hai việc: giờ đúng

Con làm quen với hai kim của đồng hồ: kim dài chạy hết một vòng thì kim ngắn sang số tiếp theo, đó là 1 giờ. Con đọc và chỉnh được giờ đúng, nói giờ kèm buổi.

Học xong, con làm được

  • Chỉ ra kim ngắn, kim dài và nói kim nào cho biết giờ, kim nào cho biết phút.
  • Nói được kim dài chạy hết một vòng là 1 giờ, và 1 giờ có 60 phút.
  • Đọc và chỉnh giờ đúng trên đồng hồ kim, đọc giờ đúng viết kiểu đồng hồ số như “10:00”.
  • Nói giờ kèm buổi sáng, trưa, chiều, tối; nói “gần 9 giờ”, “hơn 9 giờ một chút”.

Cần chuẩn bị

  • Một đồng hồ treo tường có kim, đủ 12 số, đã tháo pin; xoay núm sau lưng để quay kim
  • Vài mẩu giấy nhớ để đánh dấu, một que tăm để chỉ vạch
  • Bốn thẻ giấy ghi 10:00, 5:00, 9:00, 12:00
  • Giấy và bút

Vì sao học bài này lúc này

Xem giờ không phải một phép tính mà là một quy ước, đọc ra từ một dụng cụ. Học thuộc quy ước thì dễ quên, nên cả chương dựa vào một điều con tự nhìn thấy được: hai kim chạy cùng nhau. Kim dài đi hết một vòng, 60 vạch, thì kim ngắn mới sang được một số. Bài đầu cho con tự tay xoay kim để thấy điều ấy, rồi đọc trường hợp dễ nhất, lúc kim dài đứng ở số 12. Con cần đếm được tới 60. Giờ rưỡi và giờ có phút ở các bài sau chỉ là kim dài đi tiếp trên cùng vòng ấy.

Cùng con làm ở nhà

  1. Hai kim chạy cùng nhau

    Đặt đồng hồ lên bàn, chỉnh về 3 giờ. Cho con chỉ kim ngắn, to, và kim dài, mảnh; nếu có kim giây thì bảo con bỏ qua. Dán một mẩu giấy ở mép, ngay chỗ kim ngắn chỉ. Con xoay núm cho kim dài đi trọn một vòng, từ số 12 về số 12, rồi so kim ngắn với mẩu giấy: nó đã sang số 4. Thêm một vòng: sang số 5. Sau đó con lấy que tăm chỉ từng vạch quanh mép và đếm: 60 vạch. Kim dài nhích một vạch là 1 phút, nên một vòng là 60 phút. Nói một lần rằng kim ngắn còn gọi là kim giờ, kim dài còn gọi là kim phút.

    Nói với conKim dài chạy hết một vòng thì kim ngắn sang số tiếp theo. Thế là một giờ. Một giờ có sáu mươi phút.

  2. Giờ đúng: kim dài ở số 12

    Chỉnh đồng hồ về 10 giờ. Hỏi con hai câu theo đúng thứ tự: kim dài đang ở đâu, rồi kim ngắn chỉ số nào. Kim dài ở 12 nghĩa là nó vừa chạy xong một vòng, chưa nhích thêm vạch nào, nên đây là giờ đúng; giờ là số kim ngắn chỉ. Làm tiếp với 2 giờ, 8 giờ và 12 giờ, lúc hai kim chồng lên nhau. Rồi đổi vai: bố mẹ nói “4 giờ”, con xoay núm cho tới khi đồng hồ chỉ đúng như thế. Cứ mỗi vòng kim dài, kim ngắn sang một số.

    Nói với conKim dài chỉ số mười hai. Kim ngắn chỉ số mười. Mười giờ.

  3. Giờ đúng viết kiểu đồng hồ số

    Đưa con thẻ “10:00” và nói: đồng hồ số không có kim, chỉ hiện chữ số. Số đứng trước dấu hai chấm là giờ, hai chữ số sau dấu hai chấm là phút; “10:00” là 10 giờ 0 phút, tức 10 giờ đúng. Lần lượt đưa thẻ “5:00”, “9:00”, “12:00”: con đọc giờ, rồi xoay đồng hồ kim cho chỉ cùng giờ ấy. Xong, bố mẹ chỉnh đồng hồ kim về một giờ đúng khác, như 7 giờ, và để con tự viết ra giấy theo kiểu đồng hồ số.

    Nói với conSố trước dấu hai chấm là giờ. Năm giờ. Sau dấu hai chấm là phút: không phút, tức là giờ đúng.

  4. Sáng, trưa, chiều, tối

    Chỉnh đồng hồ về 7 giờ và nói: bây giờ là 7 giờ sáng. Xoay cho kim ngắn đi dần qua 8, 9, 10, 11, dừng ở 12 và nói “12 giờ trưa”; đi tiếp qua 1, 2, 3 cho tới khi lại về 7. Hỏi con: đồng hồ có khác lúc đầu không? Không khác, mà lúc này trời đã tối. Đồng hồ không cho biết buổi, nên khi nói giờ mình nói thêm buổi. Cùng con kể một ngày của con và chỉnh đồng hồ theo từng việc: 6 giờ sáng thức dậy, 7 giờ sáng đến trường, 11 giờ trưa ăn trưa, 2 giờ chiều vào học, 5 giờ chiều tan học, 9 giờ tối đi ngủ.

    Nói với conBảy giờ sáng, con đến trường. Bảy giờ tối, cả nhà ăn cơm. Cùng là bảy giờ, nên mình nói thêm buổi.

  5. Gần 9 giờ, hơn 9 giờ một chút

    Chỉnh sao cho kim dài còn ba bốn vạch nữa mới tới số 12, kim ngắn sắp tới số 9. Hỏi con: đã tới 9 giờ chưa? Chưa, vậy nói “gần 9 giờ”. Con xoay kim dài tới số 12 để kiểm: đồng hồ thành 9 giờ đúng. Xoay tiếp cho kim dài qua số 12 vài vạch: đã quá 9 giờ, nói “hơn 9 giờ một chút”; xoay lùi vài vạch thì lại về 9 giờ đúng. Những ngày sau, thỉnh thoảng chỉ lên đồng hồ trên tường lúc sắp tới một giờ đúng và hỏi con câu ấy.

    Nói với conKim dài sắp về số mười hai. Gần chín giờ rồi.

Con hay nhầm ở đâu

  • Thấy kim dài ở số 12, con đọc luôn là “12 giờ”.

    Cách gỡ: Cho con xoay kim dài thêm một vòng. Nó lại về số 12 mà kim ngắn đã sang số khác, giờ đã khác. Kim dài ở 12 chỉ báo đây là giờ đúng; giờ là số kim ngắn chỉ.

  • Bố mẹ nói “4 giờ”, con muốn để kim dài chỉ số 4, hoặc vẽ kim dài chỉ 4, kim ngắn chỉ 12.

    Cách gỡ: Hỏi “Kim nào cho biết giờ?”, rồi cùng con đọc lại đồng hồ theo kim ngắn: nó chỉ 12, không chỉ 4. Để con tự chỉnh lại.

  • Con nghĩ kim ngắn đứng yên, chỉ có kim dài chạy.

    Cách gỡ: Dán mẩu giấy đánh dấu chỗ kim ngắn, xoay kim dài thật chậm hết một vòng, rồi cho con so kim ngắn với mẩu giấy.

  • Con đọc thẻ “10:00” là “mười không không”.

    Cách gỡ: Lấy ngón tay che phần sau dấu hai chấm, cho con đọc giờ. Rồi mở ra, đọc phút: 0 phút, tức là giờ đúng.

Khi nào sang bài sau

Con đã vững khi bố mẹ nói một giờ đúng kèm buổi, con chỉnh được đồng hồ và kể được lúc ấy mình thường làm gì; nhìn đồng hồ chỉ giờ đúng, con đọc theo kim ngắn mà không bị số 12 của kim dài kéo đi.

Từ dùng trong bài

Giờ đúng, giờ rưỡi