Tính tiền khi mua hàng
Con ôn phép cộng, phép trừ các số tới 100 qua việc mua hàng: tìm tiền trả lại theo hai cách, tính tiền mua hai món, và chọn hai món để trả vừa đủ số tiền đang có.
Học xong, con làm được
- Tìm tiền trả lại, tiền cần thêm, chỗ đắt hơn theo hai cách, đếm tiếp và phép trừ, rồi so kết quả.
- Tính tiền mua hai món bằng cách cộng chục trước, rồi cộng đơn vị, và kiểm bằng cách đếm tiền.
- Chọn hai món có giá gộp lại vừa đủ số tiền đang có, bắt đầu từ phần lẻ.
Cần chuẩn bị
- Tiền giấy tự làm: 5 tờ 1 nghìn, 4 tờ 2 nghìn, 3 tờ 5 nghìn, 3 tờ 10 nghìn, 4 tờ 20 nghìn
- Thêm 1 tờ 50 nghìn và 1 tờ 100 nghìn
- Thẻ giá quầy đồ dùng: hộp bút 37, quả bóng 62, ba lô 84, hộp màu 48, đôi dép 73
- Thẻ giá quầy hoa quả: dứa 23, xoài 36, cam 41, bưởi 48, chuối 15
- Thẻ giá quyển truyện 38 và bộ xếp hình 45
- Một cái khay, giấy và bút
Vì sao học bài này lúc này
Ở chương Tiền, con tìm tiền trả lại bằng cách đếm tiếp. Trước đó, con đã học cộng trừ hai số có hai chữ số bằng cách tính chục trước, rồi đơn vị. Bài ôn này đặt hai cách cạnh nhau trên cùng một lần mua: đếm tiếp từ 37 tới 50 được 13, và 50 trừ 37 cũng bằng 13. Thấy hai đường ra cùng một số, con hiểu phép trừ đang trả lời đúng câu hỏi mà đếm tiếp trả lời, và có thêm cách tự kiểm. Tiền cũng làm phép cộng dễ thấy hơn: hai tờ 5 nghìn đổi được một tờ 10 nghìn, đó là lúc phần đơn vị gộp lại hơn mười nên thêm một chục. Bài sau dùng tiếp các phép cộng này khi đọc biểu đồ tranh.
Cùng con làm ở nhà
Tiền trả lại: đếm tiếp và phép trừ
Con làm người bán. Hộp bút giá 37 nghìn, bố mẹ đưa tờ 50 nghìn. Cách một, đếm tiếp và đặt tiền vào khay: 37 cần thêm 3 thì được 40, thêm một tờ 10 nghìn là 50; trong khay có 13 nghìn. Cách hai, viết phép trừ thành hai dòng, trừ chục trước rồi trừ đơn vị: 50 − 30 = 20, 20 − 7 = 13. Hai cách cùng ra 13. Làm lại cả hai cách với đôi dép giá 73 nghìn, bố mẹ đưa tờ 100 nghìn: đếm tiếp, thêm 7 được 80, thêm 20 được 100, 7 và 20 là 27; phép trừ, 100 − 70 = 30, 30 − 3 = 27.
Nói với conHộp bút giá ba mươi bảy nghìn. Mẹ đưa năm mươi nghìn. Đếm tiếp từ ba mươi bảy tới năm mươi: mười ba. Năm mươi trừ ba mươi bảy cũng bằng mười ba. Hai cách cùng một số. Mẹ được trả lại mười ba nghìn.
Cần thêm bao nhiêu, đắt hơn bao nhiêu
Hai câu hỏi này cũng là tìm phần kia, nên vẫn làm hai cách. Quả bóng giá 62 nghìn, con có 45 nghìn, cần thêm bao nhiêu? Đếm tiếp: thêm 5 được 50, thêm 10 được 60, thêm 2 được 62; 5, 10 và 2 là 17. Phép trừ: 62 − 40 = 22, 22 − 5 = 17. Kiểm bằng phép cộng: 45 + 17 = 62. Rồi so hai thẻ giá: ba lô 84, hộp màu 48, ba lô đắt hơn bao nhiêu? Đếm tiếp từ 48: thêm 2 được 50, thêm 30 được 80, thêm 4 được 84; 2, 30 và 4 là 36. Phép trừ: 84 − 40 = 44, 44 − 8 = 36.
Nói với conQuả bóng giá sáu mươi hai nghìn. Con có bốn mươi lăm nghìn. Đếm tiếp từ bốn mươi lăm tới sáu mươi hai: mười bảy. Sáu mươi hai trừ bốn mươi lăm cũng bằng mười bảy. Con cần thêm mười bảy nghìn.
Mua hai món hết bao nhiêu
Con muốn mua quyển truyện giá 38 nghìn và bộ xếp hình giá 45 nghìn. Trước khi tính, nhìn phần lẻ: 8 và 5 gộp lại hơn 10, nên kết quả sẽ thêm một chục. Viết hai dòng, cộng chục trước rồi cộng đơn vị: 38 + 40 = 78, 78 + 5 = 83. Kiểm bằng tiền: lấy 38 nghìn gồm các tờ 20, 10, 5, 2, 1; lấy 45 nghìn gồm các tờ 20, 20, 5. Gom lại, xếp tờ lớn trước và đếm: 20, 40, 60, 70, 75, 80, 82, 83. Hai tờ 5 nghìn đổi được một tờ 10 nghìn, đó là một chục thêm vào. Tính thêm hai lần mua: 24 + 31 = 55 và 56 + 34 = 90.
Nói với conTám và năm hơn mười, nên thêm một chục. Ba mươi tám cộng bốn mươi bằng bảy mươi tám. Bảy mươi tám cộng năm bằng tám mươi ba. Mua cả hai món hết tám mươi ba nghìn.
Chọn hai món để trả vừa đủ
Bày quầy hoa quả với năm thẻ giá: dứa 23, xoài 36, cam 41, bưởi 48, chuối 15. Con có 59 nghìn và muốn mua hai món sao cho trả vừa đủ. Gợi ý con nhìn phần lẻ trước: hai phần lẻ phải gộp lại được 9. Dứa và xoài: 3 và 6 là 9; 2 chục và 3 chục là 5 chục; tính lại 23 + 30 = 53, 53 + 6 = 59, vừa đủ. Cam và bưởi cũng có 1 và 8 là 9, nhưng 4 chục và 4 chục là 8 chục, thành 89, không được. Lần hai con có 84 nghìn: xoài và bưởi, 6 và 8 là 14, 3 chục và 4 chục là 7 chục, thêm 1 chục nữa, đúng 84.
Nói với conCon có năm mươi chín nghìn, muốn mua hai món. Phần lẻ phải gộp lại được chín. Dứa và xoài: ba và sáu là chín. Hai chục và ba chục là năm chục. Năm mươi chín nghìn, trả vừa đủ.
Con hay nhầm ở đâu
Nghe “rẻ hơn” là con trừ: hộp màu giá 48 nghìn, rẻ hơn ba lô 36 nghìn, con tìm giá ba lô bằng cách lấy 48 trừ 36.
Cách gỡ: Hỏi con: “Món nào đắt hơn?” Ba lô đắt hơn, nên giá ba lô phải lớn hơn 48. Giá ba lô là cả nhóm, gồm 48 và 36: 48 + 30 = 78, 78 + 6 = 84.
Con quên một chục thêm vào: 38 + 45 viết thành 73.
Cách gỡ: Cho con kiểm bằng tiền. Gom tiền của hai món rồi đếm, tới hai tờ 5 nghìn thì dừng: hai tờ ấy đổi được một tờ 10 nghìn. Hoặc viết đủ hai dòng: 38 + 40 = 78, 78 + 5 = 83.
Chọn hai món, con chỉ khớp phần lẻ mà quên phần chục: có 59 nghìn, con chọn cam và bưởi.
Cách gỡ: Khớp phần lẻ xong, cho con cộng tiếp phần chục: 4 chục và 4 chục là 8 chục, 41 + 48 = 89, lớn hơn 59. Phải xét cả hai phần rồi mới chọn.
Khi nào sang bài sau
Con đã vững khi tìm tiền trả lại bằng một cách rồi tự kiểm bằng cách kia, và tính được tiền mua hai món mà không quên một chục thêm vào. Con vẫn cần gom tiền để đếm lại cũng không sao.
Từ dùng trong bài
Phép cộngPhép trừTrả vừa đủ và tiền trả lạiĐếm tiếpMột chục, bó và que lẻBiểu đồ tranhCả nhóm và hai phầnBảng các số từ 1 đến 100Nhiều hơn, ít hơn và lớn hơn, bé hơn
