Open Math Tải app
Chương 5 · Bài 4

Thứ tự các số đến 20

Con đếm xuôi đến 20 và đếm ngược về 0, đặt đúng mỗi số lên dải số, thêm bớt 1, 2, 3 bằng đếm tiếp và đếm lùi, và điền số còn thiếu trong dãy cách đều.

Học xong, con làm được

  • Đếm xuôi từ 0 đến 20 và đếm ngược từ 20 về 0.
  • Đặt đúng mỗi số lên dải số và xếp các thẻ số theo thứ tự.
  • Thêm hoặc bớt 1, 2, 3 bằng đếm tiếp và đếm lùi, kể cả khi đi qua 10 hay tới 20.
  • Điền số còn thiếu trong dãy số cách đều 1, 2 hoặc 3.

Cần chuẩn bị

  • 20 que kem hay đũa, và 2 sợi dây chun
  • 21 mẩu giấy ghi các số từ 0 đến 20
  • Một dải số 21 ô vẽ trên hai tờ giấy dán nối nhau, và một cái cúc áo làm quân cờ
  • Hai vỉ trứng 10 ô và 20 hạt đậu
  • Giấy và bút chì

Vì sao học bài này lúc này

Con đã biết mỗi số từ 11 đến 19 là một chục và mấy đơn vị, và đã viết được chúng. Bài này xếp các số ấy thành hàng: từ 11 đến 19, phần lẻ lần lượt đi từ 1 đến 9 giống hệt các số con đã thuộc, chỉ thêm một chục đứng trước. Hiểu vậy con không phải học thuộc một dãy tên mới. Đếm tiếp và đếm lùi con đã dùng trong phạm vi 10; ở đây con dùng lại, đi qua 10 và tới 20. Thứ tự trên dải số là nền cho bài so sánh ngay sau: số đứng sau thì lớn hơn.

Cùng con làm ở nhà

  1. Mỗi số là số đứng trước thêm 1

    Xếp các thẻ số từ 0 đến 10 thành hàng, con đếm xuôi. Đặt 1 bó que dưới thẻ 10. Thêm 1 que lẻ, con đọc mười một và đặt thẻ 11 tiếp vào hàng; cứ thêm một que là đặt một thẻ, tới 19. Cho con chỉ vào chữ số bên phải của các thẻ từ 11 đến 19 và đọc: 1, 2, 3, …, 9, giống hệt các thẻ đầu hàng; chữ số bên trái lúc nào cũng là 1 vì bó vẫn nằm đó. Thêm que nữa thì que lẻ đủ 10, buộc lại: 20. Rồi đi ngược: tháo bó thứ hai, bớt từng que, con đếm ngược từ 20 về 10, rồi đọc tiếp theo thẻ về 0.

    Nói với conĐếm xuôi từ 10 đến 20: mười, mười một, mười hai, …, mười chín, hai mươi. Mỗi số là số đứng trước nó thêm 1.

  2. Đặt số lên dải số

    Trên dải số 21 ô, chỉ ghi sẵn 0, 5, 10, 15, 20. Đưa con sáu thẻ 18, 13, 9, 16, 11, 20 để đặt vào đúng ô. Đừng để con đếm từ 0. Với 13: 1 chục và 3 đơn vị, nên từ ô 10 đi tiếp 3 ô. Với 18: từ ô 10 đi 8 ô, hoặc gần hơn, từ ô 15 đi 3 ô. Với 9: không có chục nào, nó đứng ngay trước ô 10. Đặt xong, con đọc các thẻ từ trái sang phải: 9, 11, 13, 16, 18, 20. Hỏi thêm: số nào đứng ngay sau 16, số nào đứng ngay trước 20?

    Nói với con13 là 1 chục và 3 đơn vị. Từ ô 10 đi tiếp 3 ô: mười một, mười hai, mười ba.

  3. Thêm bớt 1, 2, 3 trên dải số

    Đặt quân cờ lên dải số và làm sáu phép: 14 + 2 đếm tiếp “15, 16”; 17 − 2 đếm lùi “16, 15”; 9 + 2 đếm tiếp “10, 11”; 11 − 3 đếm lùi “10, 9, 8”; 18 + 2 đếm tiếp “19, 20”; 20 − 1 đếm lùi “19”. Con không đọc số bắt đầu. Với 18 + 2, bày thêm hai vỉ trứng làm khung đôi: khung trái đầy, khung phải có 8 hạt; thêm 2 hạt thì khung phải cũng đầy, thành 2 chục. Với 20 − 1: lấy 1 hạt ra khỏi khung phải, còn một khung đầy và 9 hạt.

    Nói với con18 thêm 2. Đếm tiếp: 19, 20. Khung thứ hai đầy rồi: hai chục. 18 cộng 2 bằng 20.

  4. Dãy số cách đều

    Viết 12, , 16, , 20. Hỏi con: từ 12 tới 16 qua hai bước, mỗi bước thêm mấy? Cho quân cờ nhảy thử trên dải số: mỗi bước 2 ô thì đáp đúng 16. Vậy dãy là 12, 14, 16, 18, 20. Dãy thứ hai đi lùi: 18, , 14, , 10, mỗi bước bớt 2, điền 16 và 12. Dãy thứ ba: 3, 6, 9, , 15, , mỗi bước thêm 3, điền 12 và 18. Điền xong, con cho quân cờ đi lại cả dãy từ đầu đến cuối để kiểm: bước nào cũng phải dài như nhau.

    Nói với con12, rồi tới 16 sau hai bước. Mỗi bước thêm 2. 12, 14, 16, 18, 20.

Con hay nhầm ở đâu

  • Sau mười chín con đọc “mười mười”.

    Cách gỡ: Bày 1 bó và 10 que lẻ, cho con buộc 10 que lẻ thành bó thứ hai. Hai bó là hai chục: hai mươi.

  • Con đọc cả số bắt đầu khi đếm tiếp: 18 + 2, đọc “18, 19” rồi viết 19.

    Cách gỡ: Quân cờ đứng yên ở ô 18 cho tới bước nhảy đầu tiên. Hỏi “Đã nhảy bước nào chưa?”. Nhảy rồi mới đọc: 19, 20.

  • Dãy cách 2 mà con điền theo bước 1: 12, 13, 16.

    Cách gỡ: Cho quân cờ đi lại cả dãy trên dải số. Từ 12 sang 13 là một ô, từ 13 sang 16 là ba ô: các bước không đều, phải tìm lại.

  • Con đặt thẻ 12 vào chỗ của 20, hoặc ngược lại.

    Cách gỡ: Hỏi mỗi số có mấy chục. 12 là 1 chục và 2 đơn vị: hai ô sau ô 10. 20 là 2 chục: ở cuối dải số.

Khi nào sang bài sau

Con đã vững khi đếm xuôi và đếm ngược giữa 0 và 20 không vấp ở chỗ qua 10 và tới 20, và đặt được một số như 17 lên dải số mà không đếm từ 0.

Từ dùng trong bài

Dải sốĐếm tiếpĐếm lùiMột chục, bó và que lẻNhiều hơn, ít hơn và lớn hơn, bé hơnKhung đôi