Open Math Tải app
Chương 15 · Bài 4

Một nửa và một phần tư

Con thấy hai phần tư ghép lại bằng một nửa, một phần tư nhỏ hơn một nửa của cùng một hình, và chỉ so được như vậy khi hai cả hình bằng nhau.

Học xong, con làm được

  • Ghép 2 phần tư thành một nửa, kể cả khi 2 phần tư không nằm cạnh nhau.
  • Tô một nửa của hình đã chia thành 4 phần bằng nhau.
  • Nói một phần tư nhỏ hơn một nửa của cùng một hình và kiểm bằng cách đặt chồng.
  • Đặt chồng hai cả hình trước khi so một nửa với một phần tư.

Cần chuẩn bị

  • Hai băng giấy dài bằng nhau, một hình tròn bằng giấy
  • Hai tờ giấy hình vuông bằng nhau
  • Một tờ giấy hình vuông to và một tờ hình vuông nhỏ, cạnh bằng nửa cạnh tờ to
  • Kéo, bút màu

Vì sao học bài này lúc này

Hai bài trước dạy riêng một nửa và một phần tư. Bài này nối hai tên gọi ấy lại: gấp đôi được 2 nửa, gấp đôi lần nữa thì mỗi nửa chia thành 2 phần tư. Đây là chỗ con dễ sai: số 4 lớn hơn số 2, nên con tưởng một phần tư to hơn một nửa. Nói lý lẽ thì con khó tin, đặt miếng một phần tư lên miếng một nửa thì con thấy ngay. Bài cũng chỉ ra điều kiện đi kèm: chỉ so theo tên gọi khi hai cả hình bằng nhau. Sau bài này là phần ôn, nơi con dùng một nửa và một phần tư cùng với cách đo.

Cùng con làm ở nhà

  1. Hai phần tư ghép lại bằng một nửa

    Con gấp đôi một băng giấy, mở ra, tô màu một nửa. Gấp lại như cũ rồi gấp đôi lần nữa, mở ra: băng giấy có 4 phần bằng nhau. Hỏi: phần tô màu có to ra hay nhỏ đi không? Nếp gấp mới chia phần tô màu thành mấy phần tư? Làm với hình tròn: gấp đôi hai lần, cắt lấy 2 miếng một phần tư, giữ nguyên nửa còn lại. Con ghép 2 miếng một phần tư rồi đặt lên nửa hình tròn. Hỏi tiếp: cả hình có 2 nửa, mỗi nửa có 2 phần tư, vậy cả hình có mấy phần tư?

    Nói với conHai phần tư ghép lại, đặt lên một nửa: khít. Hai phần tư bằng một nửa.

  2. Tô một nửa bằng hai phần không liền nhau

    Gấp băng giấy thứ hai thành 4 phần bằng nhau và kẻ theo nếp gấp. Bảo con tô một nửa băng giấy. Con thường tô hai phần liền nhau ở một đầu. Hỏi: còn cách nào khác không? Vẽ lại băng giấy ra giấy nháp để con thử: tô hai phần ở giữa, tô hai phần ở hai đầu. Để kiểm cách tô hai đầu, con tô như thế lên băng giấy thật, cắt 2 phần tô màu ra, ghép lại, đặt lên một nửa của băng giấy thứ nhất. Khít thì phần tô màu là một nửa.

    Nói với conHai phần tô màu nằm xa nhau. Nhấc ra, ghép lại, đặt lên một nửa: khít. Phần tô màu là một nửa.

  3. Một phần tư nhỏ hơn một nửa

    Lấy hai tờ giấy hình vuông bằng nhau, cho con đặt chồng để thấy khít. Tờ thứ nhất gấp đôi, cắt lấy một nửa. Tờ thứ hai gấp đôi y như tờ thứ nhất, rồi gấp đôi lần nữa, cắt lấy một phần tư. Trước khi đặt chồng, hỏi con: miếng nào to hơn? Rồi đặt miếng một phần tư lên miếng một nửa: nằm gọn bên trong, còn thừa. Kể thêm chuyện cái bánh: cùng một cái bánh, chia đều cho 2 bạn thì mỗi bạn được một nửa, chia đều cho 4 bạn thì mỗi bạn được một phần tư, miếng nhỏ hơn. Số 4 ở đây chỉ số phần.

    Nói với conCùng một cái bánh: chia đều cho 4 bạn thì mỗi miếng nhỏ hơn chia đều cho 2 bạn.

  4. Chỉ so khi cả hình bằng nhau

    Lấy tờ hình vuông to và tờ hình vuông nhỏ làm hai cái bánh. Đặt chồng hai tờ: không khít. Cắt tờ to thành 4 hình vuông nhỏ bằng nhau, lấy một miếng: đó là một phần tư cái bánh to. Cắt đôi tờ nhỏ, lấy một nửa. Hỏi con trước: miếng một nửa và miếng một phần tư này, miếng nào to hơn? Rồi đặt chồng: miếng một nửa nằm gọn trong miếng một phần tư, còn thừa. Lần này miếng một phần tư to hơn, vì nó cắt từ cái bánh to hơn hẳn. Từ nay, trước khi so theo tên gọi, con đặt chồng hai cả hình; không khít thì đặt chồng chính hai miếng.

    Nói với conMuốn so một nửa với một phần tư, hai cái bánh phải bằng nhau.

Con hay nhầm ở đâu

  • Con nói một phần tư to hơn một nửa, vì 4 lớn hơn 2.

    Cách gỡ: Lấy miếng một phần tư và miếng một nửa cắt từ hai tờ giấy bằng nhau, đặt miếng một phần tư lên miếng một nửa: nằm gọn, còn thừa. Nhắc con: số 4 chỉ số phần, chia càng nhiều phần thì mỗi phần càng nhỏ.

  • Hai phần tô màu không nằm cạnh nhau, con nói đó không phải một nửa.

    Cách gỡ: Cắt hai phần tô màu ra, ghép lại, đặt lên một nửa của băng giấy dài bằng nó: khít.

  • Thấy hình có 4 phần, tô 2 phần là con gọi một nửa, không kiểm 4 phần có bằng nhau không.

    Cách gỡ: Cắt 2 phần tô màu ra, ghép lại, đặt lên một nửa của hình. Có chỗ thò ra hay chỗ hở thì phần tô màu không phải một nửa.

  • Con so miếng của hai hình khác cỡ chỉ theo tên gọi: cứ một nửa là to hơn một phần tư.

    Cách gỡ: Bảo con đặt chồng hai cả hình trước. Không khít thì chưa so theo tên được: đặt chồng chính hai miếng để xem miếng nào to hơn.

Khi nào sang bài sau

Con đã vững khi tô được một nửa của hình chia 4 phần bằng nhau theo hai cách, và dùng cách đặt chồng để nói vì sao một phần tư nhỏ hơn một nửa của cùng một hình.

Từ dùng trong bài

Một nửa, một phần tưNhiều hơn, ít hơn và lớn hơn, bé hơnThứ nhất, thứ hai: số chỉ chỗ đứngChia đều, còn thừa và vừa hết