Một nửa hay một phần tư
Con ôn một nửa và một phần tư bằng cách đo: lấy một miếng giấy bằng phần tô màu, đặt nối đuôi lên cả hình; 2 lần thì kín là một nửa, 4 lần là một phần tư.
Học xong, con làm được
- Dùng một miếng giấy bằng phần tô màu làm vật đo, đặt nối đuôi, không hở, không chồng lên cả hình.
- Nói phần tô màu là một nửa, một phần tư hay không phải cả hai, theo số lần đặt.
- Ghép các chỗ tô màu nằm rời nhau thành một miếng trước khi trả lời.
Cần chuẩn bị
- Hai tờ giấy kẻ ô to: một tờ để vẽ hình, một tờ để cắt vật đo
- Kéo, bút chì, bút màu
- Băng giấy, hạt đậu và cốc giấy của hai bài ôn trước
Vì sao học bài này lúc này
Ở chương về một nửa và một phần tư, con kiểm bằng cách cắt các phần ra rồi đặt chồng. Nhưng nhiều khi hình chỉ được vẽ và tô màu một phần, không cắt ra được. Bài ôn này dùng lại cách đo của chương đo độ dài: lấy một miếng giấy bằng phần tô màu làm vật đo, đặt nối đuôi, không hở, không chồng cho kín cả hình. Đặt đúng 2 lần thì phần tô màu là một nửa, đúng 4 lần thì là một phần tư. Hai bài ôn trước nối đo với so sánh, cộng dần với nhóm bằng nhau; đây là mối nối cuối, sau đó con làm một lượt ôn trộn cả ba bài.
Cùng con làm ở nhà
Làm vật đo bằng đúng phần tô màu
Trên giấy kẻ ô, vẽ một hình chữ nhật gồm 2 hàng, mỗi hàng 6 ô, rồi tô màu cả hàng dưới. Từ tờ giấy kẻ ô thứ hai, con cắt một miếng vừa bằng phần tô màu và đặt chồng lên phần ấy để kiểm: khít. Miếng giấy này là vật đo. Lần đặt lên chính phần tô màu là lần thứ nhất. Con nhấc miếng giấy, đặt nối đuôi lên phần chưa tô: lần thứ hai, kín cả hình, không thò ra. Đừng để con đếm ô để trả lời; con trả lời bằng số lần đặt.
Nói với conMiếng giấy bằng phần tô màu. Đặt lần một lên chính phần tô màu. Đặt lần hai nối đuôi: kín cả hình. Hai lần đặt, phần tô màu là một nửa.
Bốn lần đặt là một phần tư
Vẽ một hình vuông gồm 4 hàng, mỗi hàng 4 ô, tô màu hàng trên cùng. Con cắt vật đo bằng phần tô màu rồi đặt từ trên xuống. Sau mỗi lần đặt, con kẻ một vạch bút chì theo mép miếng giấy để lần sau đặt sát vào đó. Đếm to: một lần, hai lần, ba lần, bốn lần, kín hình. Làm tiếp với hình gồm 2 hàng, mỗi hàng 8 ô, tô 4 ô ở đầu bên trái (2 ô trên, 2 ô dưới): vật đo lần này là một miếng vuông, đặt 4 lần thì kín.
Nói với conMiếng giấy bằng phần tô màu. Đặt nối đuôi, không hở, không chồng: một lần, hai lần, ba lần, bốn lần. Khít. Phần tô màu là một phần tư.
Khi không phải cả hai
Vẽ một hình gồm 3 hàng, mỗi hàng 5 ô, tô hàng giữa. Con làm vật đo rồi đặt: ba lần thì kín hình. Ba lần không phải 2 lần, cũng không phải 4 lần. Vẽ tiếp một hình vuông 4 hàng, mỗi hàng 4 ô, tô kín 3 ô bên trái của mỗi hàng. Vật đo lần này rất to: đặt lần hai thì thò ra ngoài hình. Một lần chưa kín, hai lần thì thò ra, nên phần tô màu cũng không phải một nửa hay một phần tư.
Nói với conĐặt ba lần thì kín hình. Không phải hai lần, không phải bốn lần. Phần tô màu không phải một nửa, cũng không phải một phần tư.
Phần tô màu nằm rời nhau thì ghép lại trước
Vẽ hình vuông 4 hàng, mỗi hàng 4 ô, tô hàng trên cùng và hàng dưới cùng. Hỏi: phần tô màu là gì của cả hình? Con dễ nói một phần tư, vì mỗi hàng là một phần tư. Nhắc con: câu hỏi là về cả phần tô màu. Con cắt hai miếng bằng hai hàng tô màu, ghép lại thành một miếng 2 hàng, rồi đặt miếng ấy lên hình: hai lần thì kín. Làm thêm với hình 2 hàng, mỗi hàng 6 ô, tô hai dải dọc bên trái và một dải dọc ngoài cùng bên phải: ghép ba dải lại, đặt hai lần thì kín.
Nói với conPhần tô màu là cả hai hàng. Ghép lại, đặt hai lần thì kín hình. Phần tô màu là một nửa, không phải một phần tư.
Một lượt ôn trộn
Kết thúc phần ôn bằng ba câu hỏi, mỗi câu lấy từ một bài, hỏi không theo thứ tự. Một: đặt băng 13 ô và băng 8 ô lệch nhau, hỏi băng nào dài hơn, dài hơn mấy ô (13 − 8 = 5). Hai: có 28 hạt đậu, xếp mỗi cốc 7 hạt thì được mấy cốc (7, 14, 21, 28: bốn cốc, vừa hết). Ba: vẽ một hình 2 hàng, mỗi hàng 4 ô, tô một dải dọc ở giữa, hỏi phần tô màu là một nửa hay một phần tư (đặt 4 lần: một phần tư). Để con tự chọn cách làm cho từng câu.
Nói với conBăng nào dài hơn, dài hơn mấy ô? Xếp được mấy cốc? Phần tô màu là một nửa hay một phần tư? Con làm bằng tay trước rồi mới trả lời.
Con hay nhầm ở đâu
Phần tô màu gồm hai chỗ rời nhau, con chỉ nhìn một chỗ rồi trả lời.
Cách gỡ: Hỏi: “Phần tô màu là những chỗ nào?” Bảo con lấy ngón tay khoanh hết các chỗ tô màu, rồi làm vật đo bằng tất cả các chỗ ấy ghép lại.
Con đoán theo dạng: cứ thấy một dải ở mép hình là nói một phần tư, không đặt thử.
Cách gỡ: Vẽ hình 4 hàng, mỗi hàng 2 ô, tô dải dọc bên trái: đặt 2 lần là kín, đó là một nửa. Vẽ hình 4 hàng, mỗi hàng 5 ô, tô dải dọc bên trái: phải đặt 5 lần. Đặt rồi mới biết.
Khi đặt vật đo, con để hở một khe hoặc đặt chồng lên lần trước, nên đếm sai số lần.
Cách gỡ: Sau mỗi lần đặt, con kẻ bút chì theo mép miếng giấy. Lần sau đặt sát vạch chì ấy: nối đuôi, không hở, không chồng.
Khi nào sang bài sau
Con đã vững khi gặp một hình tô màu một phần là tự làm vật đo, đặt nối đuôi cho kín hình rồi mới nói đó là một nửa, một phần tư hay không phải cả hai.
Từ dùng trong bài
Một nửa, một phần tưVật đoNhóm bằng nhauThứ nhất, thứ hai: số chỉ chỗ đứngChia đều, còn thừa và vừa hết
