Open Math Tải app
Chương 3 · Bài 10

Luyện tập chung: phép cộng

Con dùng lại mọi điều đã học về phép cộng trong phạm vi 10 khi các dạng bài để lẫn nhau: viết phép cộng, kể chuyện, tìm ô trống, giải bài toán có lời và câu đố.

Học xong, con làm được

  • Viết phép cộng và kể câu chuyện cho một cảnh có hai nhóm đồ vật.
  • Tìm ô trống ở bất kỳ chỗ nào của phép cộng.
  • Giải bài toán có lời và trả lời bằng một câu đủ ý.
  • Giải câu đố có nhiều phép cộng phải cùng đúng.

Cần chuẩn bị

  • Hai cái bát, một to một nhỏ
  • 10 quả nhỏ hai màu: 6 đỏ, 4 xanh (nho đỏ và nho xanh, hoặc cà chua bi)
  • Một cái rổ và 10 quả trứng, hoặc một cái bát và 10 hạt lạc
  • 9 mảnh giấy ghi các số 1, 2, 3, 3, 3, 4, 5, 6, 9
  • Giấy và bút chì

Vì sao học bài này lúc này

Đây là bài cuối của chương phép cộng. Ở các bài trước mỗi lần con chỉ tập một việc, nên biết sẵn phải làm gì. Lần này các dạng bài để lẫn nhau, con phải tự nhận ra đang gặp dạng nào: ô trống là cả nhóm hay một phần, câu chuyện có chia được thành hai phần không. Hai câu đố cuối bài cho con tập một việc mới là giữ nhiều phép cộng cùng đúng một lúc, bắt đầu từ chỗ chỉ có một khả năng. Vững bài này, con sang phép trừ với nền chắc về cả nhóm và hai phần.

Cùng con làm ở nhà

  1. Một cảnh, nhiều phép cộng

    Bỏ vào bát nhỏ 3 quả (1 đỏ, 2 xanh), vào bát to 7 quả (5 đỏ, 2 xanh). Con viết phép cộng cho cả hai bát: 3 + 7 = 10. Rồi hỏi con còn kể được chuyện nào khác. Theo màu: 6 quả đỏ và 4 quả xanh, 6 + 4 = 10. Chỉ nhìn bát to: 5 + 2 = 7. Chỉ nhìn bát nhỏ: 1 + 2 = 3. Chỉ nhìn quả đỏ: 1 + 5 = 6. Chỉ nhìn quả xanh: 2 + 2 = 4. Mỗi lần con nói rõ cả nhóm là những quả nào. Cuối cùng lấy hết quả ở bát nhỏ ra và hỏi con viết gì cho hai bát: 7 + 0 = 7.

    Nói với conChỉ nhìn bát to. Quả đỏ: 5 quả. Quả xanh: 2 quả. 5 cộng 2 bằng 7.

  2. Sơ đồ còn thiếu và ô trống

    Vẽ bốn sơ đồ tách gộp còn thiếu một ô: hai phần 3 và 5; cả nhóm 9, một phần 6; hai phần 0 và 7; cả nhóm 6, một phần 6. Con điền ô thiếu (8, 3, 7, 0) rồi viết hai phép cộng cho mỗi sơ đồ. Tiếp theo viết các phép cộng có ô trống: 2 + 7 = , 4 + = 9, + 3 = 8, 10 = 6 + , 7 + = 7, = 1 + 8. Trước mỗi phép con nói số nào đứng một mình, ô trống là cả nhóm hay một phần. Các ô trống lần lượt là 9, 5, 5, 4, 0, 9.

    Nói với conSố nào đứng một mình? 10. Vậy ô trống là một phần. 6 với mấy được 10? 4.

  3. Bài toán có lời, trả lời đủ câu

    Đặt 6 quả trứng trong rổ và 4 quả ngoài rổ. Bố mẹ đọc đề: trong rổ có 6 quả trứng, ngoài rổ có 4 quả, có tất cả bao nhiêu quả trứng? Con làm ba việc: viết phép cộng 6 + 4 = 10, đọc phép cộng, rồi trả lời bằng một câu đủ ý. Chỉ nói “10” là chưa xong, vì chưa biết 10 cái gì. Ra thêm một đề thêm vào: trên bàn có 5 cái thìa, mẹ đặt thêm 3 cái, có tất cả bao nhiêu cái thìa? Sau đó con tự ra một đề cho bố mẹ giải.

    Nói với conTrong rổ 6 quả, ngoài rổ 4 quả. 6 cộng 4 bằng 10. Có tất cả 10 quả trứng.

  4. Chín thẻ số trong bảng ô vuông

    Kẻ một bảng 3 hàng, 3 cột. Đưa con 9 mảnh giấy ghi 1, 2, 3, 3, 3, 4, 5, 6, 9. Luật: ở mỗi hàng, hai ô bên trái gộp lại bằng ô thứ ba; ở mỗi cột, hai ô trên gộp lại bằng ô dưới cùng. Gợi ý con bắt đầu ở chỗ chỉ có một khả năng: 9 lớn nhất nên không làm phần được, nó nằm ở góc dưới bên phải. Một cách xếp đúng: hàng trên 2, 1, 3; hàng giữa 3, 3, 6; hàng dưới 5, 4, 9. Xếp xong con kiểm cả ba hàng lẫn ba cột, đọc to từng phép cộng.

    Nói với con9 lớn nhất, nên 9 không làm phần được. Đặt 9 ở góc dưới bên phải. 9 gồm mấy và mấy? Trong các thẻ có 4 và 5, có 3 và 6.

  5. Tháp số ba tầng

    Vẽ một tháp ba tầng: tầng trên cùng 1 ô, tầng giữa 2 ô, tầng dưới 3 ô. Luật: mỗi ô là cả nhóm của hai ô ngay bên dưới nó. Ghi sẵn 9 ở đỉnh, 3 ở ô bên phải tầng giữa, 4 ở ô ngoài cùng bên trái và 1 ở ô ngoài cùng bên phải của tầng dưới. Con tìm ô còn lại của tầng giữa trước: 3 với mấy được 9, là 6. Rồi tới ô giữa của tầng dưới: ô này là một phần của cả hai ô bên trên, nên phải đúng cả hai phép cộng 4 + 2 = 6 và 2 + 1 = 3. Con tự vẽ một tháp khác để đố lại bố mẹ.

    Nói với conÔ 9 có hai phần. Một phần là 3. 3 với mấy được 9? 6.

Con hay nhầm ở đâu

  • Gặp ô trống nào con cũng gộp hai số nhìn thấy: + 2 = 6 mà điền 8.

    Cách gỡ: Hỏi số nào đứng một mình. 6 là cả nhóm, ô trống là một phần, và một phần không thể lớn hơn cả nhóm. Rồi hỏi: mấy với 2 được 6?

  • Con kể chuyện có hai phần chung nhau đồ vật, như “quả đỏ và quả trong bát to”.

    Cách gỡ: Cầm một quả đỏ trong bát to lên và hỏi nó ở phần nào. Ở cả hai phần thì không chia như thế được; cho con chọn một cách chia thôi.

  • Trong bảng ô vuông, con xếp đúng các hàng nhưng quên kiểm các cột.

    Cách gỡ: Cho con lấy ngón tay chạy dọc từng cột và đọc phép cộng của cột ấy. Cột nào sai thì đổi chỗ hai thẻ rồi kiểm lại cả hàng lẫn cột.

  • Con trả lời bài toán có lời bằng một con số trống không: “10”.

    Cách gỡ: Hỏi “10 cái gì?” và cho con nói lại đủ câu: có tất cả 10 quả trứng.

Khi nào sang bài sau

Con đã vững khi các dạng bài để lẫn nhau mà con vẫn tự chọn được cách làm, nói được vì sao, và tự kiểm lại. Lúc ấy con có thể sang phép trừ.

Từ dùng trong bài

Phép cộngÔ trốngCả nhóm và hai phầnSơ đồ tách gộpNhiều hơn, ít hơn và lớn hơn, bé hơnĐổi chỗ hai số