Open Math Tải app
Chương 18 · Bài 5

Sớm hơn, muộn hơn, bao lâu

Con cho đồng hồ chạy để so hai lúc trong ngày, lúc nào sớm hơn, lúc nào muộn hơn, và tìm một việc kéo dài hết bao lâu bằng cách đếm số lần kim sang số tiếp theo.

Học xong, con làm được

  • So hai lúc trong ngày: so buổi trước, rồi so giờ, giờ bằng nhau mới so phút.
  • Nói được 12 giờ trưa đến trước 1 giờ chiều.
  • Tìm hết mấy giờ bằng cách đếm số lần kim ngắn sang số tiếp theo.
  • Tìm hết mấy phút bằng cách đếm theo 5 trên đường kim dài đi.

Cần chuẩn bị

  • Đồng hồ treo tường có kim, đã tháo pin, xoay được bằng núm sau lưng
  • Ba mẩu giấy ghi 6:40, 6:55, 7:10, mỗi mẩu kèm tên hay hình một người trong nhà
  • Giấy và bút

Vì sao học bài này lúc này

Bốn bài trước con đọc đồng hồ đứng yên. Bài cuối chương cho đồng hồ chạy, vì hai câu hỏi hay gặp ở nhà đều cần thế: ai dậy sớm hơn, và con ngủ trưa hết bao lâu. Thời gian chỉ trôi về một phía, như kim đồng hồ thật chỉ chạy tới; lúc nào kim chạy tới trước thì lúc ấy sớm hơn. Từ đó con rút ra thứ tự so: buổi, rồi giờ, rồi phút. Bao lâu thì con không trừ mà đếm: kim ngắn sang số mới mấy lần là hết mấy giờ; kim dài sang số mới mấy lần, đếm theo 5, là hết mấy phút. Cách đếm này vẫn đúng khi kim đi qua số 12.

Cùng con làm ở nhà

  1. Ai dậy sớm nhất

    Kể: sáng chủ nhật, bà dậy lúc 6 giờ 40 phút, mẹ dậy lúc 6 giờ 55 phút, con dậy lúc 7 giờ 10 phút. Chỉnh đồng hồ về 6 giờ 40 phút rồi con xoay tới thật chậm: kim dài tới số 11 trước, là 6 giờ 55 phút, mẹ dậy; kim dài về 12, kim ngắn tới 7, rồi kim dài tới số 2, là 7 giờ 10 phút, con dậy. Con xếp ba mẩu giấy theo thứ tự ấy: bà dậy sớm nhất, con dậy muộn nhất. Sau đó chỉ cách so không cần xoay. So giờ trước: 6 bé hơn 7, nên 6 giờ 55 phút sớm hơn 7 giờ 10 phút, dù 55 lớn hơn 10. Giờ bằng nhau mới so phút: 40 bé hơn 55, nên 6 giờ 40 phút sớm hơn 6 giờ 55 phút.

    Nói với conSáu giờ năm mươi lăm phút vẫn chưa tới bảy giờ. Nên mẹ dậy sớm hơn con.

  2. Khác buổi, và số 12

    Hỏi con thứ tự các buổi trong ngày: sáng, trưa, chiều, rồi tối. Hai lúc khác buổi thì so buổi trước: 10 giờ sáng sớm hơn 2 giờ chiều, dù 10 lớn hơn 2. Rồi tới chỗ cần để ý. Chỉnh đồng hồ về 11 giờ, nói “11 giờ trưa”, cho con xoay tới: kim ngắn tới 12 trước, là 12 giờ trưa, rồi mới tới 1, là 1 giờ chiều. Vậy 12 giờ trưa sớm hơn 1 giờ chiều, dù 12 lớn hơn 1. Hỏi thêm: 12 giờ rưỡi trưa và 1 giờ chiều, lúc nào sớm hơn? Con xoay để kiểm.

    Nói với conMười hai giờ trưa rồi mới tới một giờ chiều.

  3. Hết mấy giờ: đếm kim ngắn

    Con ngủ trưa từ 12 giờ trưa tới 2 giờ chiều, hết bao lâu? Chỉnh đồng hồ về 12 giờ. Con xoay kim dài một vòng, kim ngắn sang 1, đếm “một”; thêm một vòng, kim ngắn sang 2, đếm “hai”. Kim ngắn sang số tiếp theo 2 lần: hết 2 giờ. Nhắc con chỉ đếm khi kim ngắn tới một số mới, không đếm số nó đứng lúc bắt đầu. Làm tiếp một việc đi qua số 12: cả nhà đi chơi công viên từ 10 giờ sáng tới 1 giờ chiều. Từ 10 đếm tiếp: 11 là một, 12 là hai, 1 là ba. Hết 3 giờ. Nói rõ: “lúc 2 giờ” là một lúc trên đồng hồ, “hết 2 giờ” là một khoảng thời gian.

    Nói với conKim ngắn sang số tiếp theo hai lần. Hết hai giờ.

  4. Hết mấy phút: đếm kim dài theo 5

    Con tưới cây từ 4 giờ 10 phút tới 4 giờ 25 phút. Chỉnh đồng hồ về 4 giờ 10 phút, con xoay tới và đếm mỗi lần kim dài sang một số, mỗi lần 5 phút: từ số 2 tới số 5 là 5, 10, 15. Hết 15 phút; kiểm: 10 + 15 = 25. Thử từ 3 giờ rưỡi tới 4 giờ: kim dài đi từ 6 về 12, nửa vòng, hết 30 phút. Rồi một lần đi qua số 12: từ 6 giờ 50 phút tới 7 giờ 5 phút, kim dài đi từ số 10, qua 12, tới số 1; cứ đếm tiếp 5, 10, 15. Kim ngắn sang số mới giữa chừng không làm đổi cách đếm.

    Nói với conKim dài đi từ số hai tới số năm. Năm, mười, mười lăm. Hết mười lăm phút.

Con hay nhầm ở đâu

  • Con cho 6 giờ 55 phút muộn hơn 7 giờ 10 phút, vì 55 lớn hơn 10.

    Cách gỡ: Chỉnh đồng hồ về 6 giờ 55 phút rồi cho con xoay tới. Đồng hồ tới 7 giờ 10 phút sau đó, nên 6 giờ 55 phút sớm hơn. So giờ trước, giờ bằng nhau mới so phút.

  • Con cho 12 giờ trưa muộn hơn 1 giờ chiều, vì 12 lớn hơn 1.

    Cách gỡ: Cho đồng hồ chạy từ 11 giờ trưa. Con sẽ thấy kim ngắn tới 12 trước, tới 1 sau.

  • Từ 12 giờ tới 2 giờ, con đếm “12, 1, 2” rồi nói hết 3 giờ.

    Cách gỡ: Cho con xoay đồng hồ từ 12 giờ và chỉ đếm khi kim ngắn tới một số mới: tới 1 là một, tới 2 là hai.

  • Kim dài đi từ số 2 tới số 5, con nói hết 3 phút.

    Cách gỡ: Con đang đếm số chứ chưa đếm phút. Mỗi lần kim dài sang một số là 5 phút: đếm theo 5, được 5, 10, 15.

Khi nào sang bài sau

Con đã vững khi so được hai lúc khác giờ mà không bị số phút lớn đánh lừa, và tìm được một việc quen trong ngày hết bao lâu bằng cách đếm trên đồng hồ, kể cả khi kim đi qua số 12.

Từ dùng trong bài

Giờ đúng, giờ rưỡiNhóm bằng nhauNhiều hơn, ít hơn và lớn hơn, bé hơnĐếm tiếp