Open Math Tải app
Chương 3 · Bài 5

Phép cộng có ô trống

Con tìm số trong ô trống ở bất cứ chỗ nào của phép cộng, bằng cách hỏi trước: ô trống là cả nhóm hay một phần?

Học xong, con làm được

  • Tìm số đứng một mình để biết đâu là cả nhóm, đâu là hai phần.
  • Chép phép cộng có ô trống vào sơ đồ tách gộp rồi tìm ô trống.
  • Tìm được ô trống cả khi cả nhóm đứng bên trái dấu bằng, như 10 = + 6.
  • Kiểm lại số vừa điền bằng cách đọc lại cả phép cộng.

Cần chuẩn bị

  • Khoảng 20 miếng lego, có ít nhất hai màu
  • Giấy và bút chì
  • Một cây bút màu

Vì sao học bài này lúc này

Con đã thuộc các cách tách số đến 10 và đã chép qua lại giữa sơ đồ tách gộp và phép cộng. Bài này gom hai việc ấy thành một cách làm chung cho mọi phép cộng có ô trống: tìm số đứng một mình, chép vào sơ đồ, rồi gộp hai phần hoặc tách cả nhóm. Điều cần tập là dừng một nhịp trước khi tính, để biết ô trống là cả nhóm hay một phần. Thói quen ấy giữ cho con không gộp bừa hai số nhìn thấy, và là nền của phép trừ ở chương sau.

Cùng con làm ở nhà

  1. Ba bước với sơ đồ

    Viết 3 + = 6. Bước một, hỏi con số nào đứng một mình: bên nào của dấu bằng không có dấu cộng thì số ở bên đó là cả nhóm. Bước hai, con vẽ sơ đồ tách gộp và chép vào: 6 ở ô cả nhóm, 3 ở một ô phần, ô phần kia để trống. Bước ba, hỏi 3 với mấy gộp lại được 6. Làm tiếp theo đúng ba bước với 6 + 3 = , + 2 = 6 và = 2 + 6. Trước mỗi phép, con phải nói ô trống là cả nhóm hay một phần rồi mới tìm.

    Nói với conSố nào đứng một mình? Số 6. Vậy 6 là cả nhóm. Ô trống là một phần. 3 với mấy được 6?

  2. Cả nhóm đứng bên trái

    Viết 8 = 5 + 3. Dựng một đoàn tàu 8 miếng lego cùng màu và một đoàn tàu 5 miếng nối 3 miếng màu khác, đặt hai đoàn sát nhau, đầu trái thẳng hàng. Hai đoàn dài bằng nhau, nên 8 = 5 + 3 nói đúng điều 5 + 3 = 8 nói. Cho con lấy bút màu tô số đứng một mình và ô cả nhóm trong sơ đồ cùng một màu, để số ấy đứng bên nào con cũng nhận ra. Rồi con tìm ô trống trong 10 = + 6.

    Nói với con8 đứng một mình, nên 8 là cả nhóm, dù nó đứng bên trái.

  3. Tìm một phần là tách cả nhóm

    Quay lại 3 + = 6, lần này làm bằng tay. Con dựng 6 miếng lego, tách ra 3 miếng cho phần đã biết, rồi đếm phần còn lại: 3 miếng. Nhắc con đây chính là tách 6 thành 3 và 3, cách tách con đã thuộc. Làm thêm với 4 + = 9 và + 2 = 7: mỗi lần dựng cả nhóm, tách phần đã biết ra, đếm phần kia. Cả hai lần phần kia đều là 5.

    Nói với conCả nhóm có 6 miếng. Tách ra 3 miếng. Phần kia còn mấy miếng? 3. Tách 6 thành 3 và 3.

  4. Kiểm lại số vừa điền

    Sau mỗi ô trống, con đọc lại cả phép cộng với số vừa điền và gộp hai phần xem có bằng cả nhóm không: 3 và 3 gộp lại được 6, đúng. Rồi bố mẹ viết một phép điền sai, 3 + 9 = 6, và hỏi con thấy gì lạ. Gợi ý: phần 9 và cả nhóm 6, số nào lớn hơn? Khi con đã quen, cho con bỏ bước vẽ sơ đồ, chỉ nhìn phép cộng và nói ô trống nằm ở ô nào của sơ đồ.

    Nói với conPhần nào cũng nằm trong cả nhóm, nên phần không thể lớn hơn cả nhóm.

Con hay nhầm ở đâu

  • Con gộp hai số nhìn thấy dù ô trống là một phần: 3 + = 6 mà điền 9.

    Cách gỡ: Quay lại bước một: số nào đứng một mình? 6 là cả nhóm. Rồi hỏi 9 và 6 số nào lớn hơn: một phần không thể lớn hơn cả nhóm.

  • Thấy 8 = 5 + 3 con bảo viết sai, vì cả nhóm đứng bên trái.

    Cách gỡ: Đặt hai đoàn tàu lego sát nhau, đầu trái thẳng hàng. Dấu bằng chỉ nói hai bên như nhau, không quy định bên nào đứng trước.

  • Con chép số đứng một mình vào một ô phần của sơ đồ.

    Cách gỡ: Cho con tô số đứng một mình và ô cả nhóm cùng một màu trước, rồi mới chép hai số còn lại vào hai ô phần.

Khi nào sang bài sau

Con đã vững khi gặp ô trống ở bất kỳ chỗ nào cũng nói được ngay đó là cả nhóm hay một phần, tìm được số, và tự đọc lại để kiểm.

Từ dùng trong bài

Ô trốngPhép cộngCả nhóm và hai phầnSơ đồ tách gộpDấu bằngNhiều hơn, ít hơn và lớn hơn, bé hơn