Mấy chục là mấy mươi đơn vị
Con thấy một chục cũng là mười đơn vị, nên 6 chục là 60 đơn vị, và một số như 53 tách được thành chục và đơn vị theo nhiều cách.
Học xong, con làm được
- Nói mấy chục là mấy mươi đơn vị và ngược lại, tới 10 chục là 100 đơn vị.
- Tách một số có hai chữ số thành số tròn chục và phần lẻ, viết phép cộng và phép trừ đi kèm.
- Mở một bó để nói cùng một số theo cách khác, như 53 là 4 chục và 13 đơn vị.
Cần chuẩn bị
- Khoảng 100 que kem, tăm hay ống hút, buộc sẵn thành bó 10
- Vài sợi dây chun để buộc lại
- Một tờ giấy kẻ đôi làm bảng chục và đơn vị
- Giấy, bút
Vì sao học bài này lúc này
Bài trước con đếm bó và que lẻ tới một trăm. Trong đầu con, bó và que vẫn là hai thứ khác nhau: bó để đếm theo chục, que để đếm từng cái. Bài này cho con thấy một bó chính là mười que: mở ra thì số que không đổi, chỉ đổi cách gọi. Nhờ vậy 6 chục cũng là 60 đơn vị, và 53 có thể là 5 chục 3 đơn vị hay 4 chục 13 đơn vị. Mở một bó mà số vẫn giữ nguyên là điều con sẽ cần khi trừ qua chục ở chương sau. Bài kế tiếp đưa các số này lên bảng các số từ 1 đến 100.
Cùng con làm ở nhà
Mở bó ra: chục thành đơn vị
Xếp 6 bó que lên bàn. Hỏi: có mấy chục? Nếu mở hết ra thì có mấy que? Con mở một bó, đếm từng que: 10 que. Các bó còn lại không cần mở, con chạm vào từng bó và đếm theo chục: mười, hai mươi, tới sáu mươi. Vậy 6 chục là 60 đơn vị. Hỏi tiếp, không cần xếp: 8 chục là mấy đơn vị? 10 chục là mấy đơn vị? Con trả lời rồi lấy bó ra đếm để kiểm.
Nói với conMột bó là mười que. Sáu bó mở ra là sáu mươi que. Sáu chục là sáu mươi đơn vị.
Buộc lại: đơn vị thành chục
Tháo 4 bó, rải 40 que rời lên bàn. Hỏi: 40 đơn vị này buộc được mấy bó? Con đếm cứ 10 que thì buộc một bó: được 4 bó, vậy 40 đơn vị là 4 chục. Rồi hỏi, không cần làm thật: 70 đơn vị là mấy chục? 90 đơn vị là mấy chục? 100 đơn vị là mấy chục? Nếu con nói 90 đơn vị là 90 chục, quay lại với que: cứ 10 que mới được một bó.
Nói với conCứ mười que buộc thành một bó. Chín mươi que buộc được chín bó. Chín mươi đơn vị là chín chục.
Tách 67 thành 60 và 7
Con xếp 6 bó và 7 que lẻ, đọc số: sáu mươi bảy. Đẩy các bó sang trái, que lẻ sang phải: 67 gồm 60 và 7. Con viết 60 + 7 = 67. Bố mẹ lấy tay che 7 que lẻ, con viết 67 − 7 = 60. Che 6 bó, con viết 67 − 60 = 7. Làm lại với 85: 80 + 5 = 85, 85 − 5 = 80, 85 − 80 = 5. Sau đó bố mẹ chỉ nói một số, con nói ngay số ấy gồm số tròn chục nào và mấy đơn vị.
Nói với con67 gồm 60 và 7. 60 cộng 7 bằng 67. Bớt 7 que lẻ thì còn 60. Bớt 6 bó thì còn 7.
Mở một bó: số vẫn thế, cách gọi khác
Con xếp 53: 5 bó và 3 que lẻ, rồi ghi vào bảng chục và đơn vị: 5 ở cột chục, 3 ở cột đơn vị. Con mở một bó và chuyển cả 10 que sang chỗ que lẻ. Đếm lại: 4 bó, 13 que lẻ. Hỏi: số que có đổi không? Con đếm từ bốn mươi, rồi từng que lẻ, tới năm mươi ba. Ghi dòng mới: 4 chục, 13 đơn vị. Mở tiếp từng bó và ghi: 3 chục 23 đơn vị, 2 chục 33 đơn vị, 1 chục 43 đơn vị, cuối cùng là 53 đơn vị.
Nói với conMở một bó: bớt một chục, thêm mười đơn vị. Đếm lại, vẫn đủ.
Gom lại để đọc ra số
Làm ngược lại. Đặt 3 bó và 25 que rời, hỏi: đây là số nào? Con buộc que rời thành bó: được thêm 2 bó, còn 5 que lẻ. Có 5 bó và 5 que: năm mươi lăm. Làm tiếp với 7 bó và 10 que rời: buộc được đúng một bó nữa, thành 8 bó, là tám mươi. Rồi 9 bó và 10 que rời: thành 10 bó, là một trăm. Mỗi lần, con viết số ra giấy sau khi đã buộc xong.
Nói với con3 chục và 25 đơn vị. Trong 25 que buộc được 2 bó nữa, còn 5 que. Có 5 chục và 5 đơn vị: năm mươi lăm.
Con hay nhầm ở đâu
Con nói 6 chục là 6 đơn vị.
Cách gỡ: Cho con mở một bó ra đếm: 10 que. Rồi đếm 6 bó theo chục: mười, hai mươi, tới sáu mươi. 6 chục là 60 đơn vị.
Con nói 90 đơn vị là 90 chục.
Cách gỡ: Hỏi: “Mấy que thì buộc được một bó?” Lấy 20 que rời cho con buộc thử: được 2 bó, không phải 20 bó. Vậy 90 que buộc được 9 bó.
Con mở một bó nhưng không chuyển que sang, rồi nói 53 là 4 chục và 3 đơn vị.
Cách gỡ: Bảo con đếm lại tất cả: bốn mươi, rồi từng que lẻ. Mười que vừa mở phải nằm bên que lẻ: 4 chục và 13 đơn vị mới đủ 53.
Con viết liền hai số: 3 chục và 25 đơn vị thành 325, 7 chục và 10 đơn vị thành 710.
Cách gỡ: Cho con xếp que rồi buộc phần que rời thành bó trước khi viết. 3 chục và 25 đơn vị là 5 chục 5 đơn vị, viết 55. 7 chục và 10 đơn vị là 8 chục, viết 80.
Khi nào sang bài sau
Con đã vững khi nói ngay được 7 chục là 70 đơn vị, 80 đơn vị là 8 chục, và mở một bó của 53 mà vẫn nói đúng: 4 chục và 13 đơn vị.
Từ dùng trong bài
Một chục, bó và que lẻSố tròn chục, bảng chục và đơn vịPhép cộngPhép trừMở bó, lấy từ một chụcBảng các số từ 1 đến 100Cộng qua chục, trừ qua chục
