Open Math Tải app
Chương 11 · Bài 4

Biểu đồ tranh

Con lập một biểu đồ tranh từ một nắm đồ vật lẫn lộn, đọc nó để biết có mấy, nhiều nhất, ít nhất, có tất cả, và tìm loại này nhiều hơn loại kia mấy cái.

Học xong, con làm được

  • Lập một biểu đồ tranh: mỗi vật một hình, mỗi ô một hình, xếp từ dưới lên.
  • Đọc tên biểu đồ và nói được mỗi hình chỉ cái gì.
  • Trả lời có mấy, loại nào nhiều nhất, ít nhất, bằng nhau, có tất cả mấy.
  • Tìm nhiều hơn mấy, ít hơn mấy bằng cách ghép cặp các hình cùng hàng rồi viết phép trừ.

Cần chuẩn bị

  • Giấy kẻ ô vuông to, hoặc tờ giấy trắng tự kẻ 4 cột, mỗi cột 10 ô
  • Bút chì, bút màu và một cây thước
  • 10 cái cúc áo, 3 cái kẹp quần áo, 2 cái thìa, 3 cây bút

Vì sao học bài này lúc này

Ba bài trước con ghép cặp hai hàng đồ vật, rồi hai hàng chấm tròn, để tìm nhiều hơn mấy. Biểu đồ tranh là những hàng như thế đã xếp sẵn: mỗi hình chỉ một vật, mỗi ô một hình, các cột chung một chân, nên hai hình nằm cùng một hàng là một cặp. Con tự lập biểu đồ trước rồi mới đọc, để hiểu vì sao các ô phải bằng nhau và không được bỏ cách ô. Đọc biểu đồ là dùng lại cả chương: có mấy, nhiều nhất, ít nhất, có tất cả, nhiều hơn mấy, đều trả lời bằng đếm, cộng và phép trừ đã học. Con cũng đã quen hàng ngang, cột dọc từ trước.

Cùng con làm ở nhà

  1. Lập biểu đồ từ một nắm đồ lẫn lộn

    Trộn 10 cái cúc áo, 3 cái kẹp, 2 cái thìa và 3 cây bút trên bàn. Kẻ khung 4 cột, mỗi cột 10 ô bằng nhau; dưới chân các cột lần lượt vẽ hình cúc, kẹp, thìa, bút, và ghi tên biểu đồ là Đồ vật trên bàn. Con nhặt một món để sang bên, rồi vẽ một hình vào ô trống thấp nhất của cột ấy; cứ thế tới khi bàn hết đồ. Kết quả: cột cúc 10 hình, kẹp 3, thìa 2, bút 3. Cho con thấy vì sao không bỏ cách ô: nếu 3 hình kẹp vẽ cách ô thì cột kẹp cao tới 5 ô, trông như nhiều hơn bút.

    Nói với conNhặt ra một món, vẽ một hình. Mỗi ô một hình, xếp từ dưới lên.

  2. Đọc biểu đồ

    Trước hết con đọc tên biểu đồ và nói: mỗi hình chỉ một món đồ. Rồi hỏi: có mấy cái cúc? Loại nào nhiều nhất, loại nào ít nhất? Hai loại nào bằng nhau? Có tất cả mấy món? Con chỉ vào từng cột mà cộng dần: 10 + 3 = 13, 13 + 2 = 15, 15 + 3 = 18. Sau đó bố mẹ vẽ một biểu đồ nằm ngang tên là Bữa sáng hôm nay, mỗi mặt cười chỉ một bạn: hàng xôi 6 mặt cười, hàng bánh mì 7, hàng phở 2. Hỏi có mấy bạn ăn bánh mì, có tất cả mấy bạn: 6 + 7 = 13, 13 + 2 = 15.

    Nói với conMỗi mặt cười chỉ một bạn. Hàng bánh mì có 7 mặt cười. Có 7 bạn ăn bánh mì.

  3. Nhiều hơn mấy: ghép cặp ngay trên biểu đồ

    Hỏi: cúc nhiều hơn kẹp mấy cái? Hai cột chung một chân, nên hình cúc và hình kẹp nằm cùng một hàng là một cặp. Có 3 cặp, còn 7 hình cúc ở trên không có cặp: 10 − 3 = 7. Cột cúc và cột thìa không đứng cạnh nhau, nên con đặt thước nằm ngang ngay trên hình thìa cao nhất, kéo sang cột cúc, rồi đếm các hình cúc phía trên thước: 8 hình, 10 − 2 = 8. Hỏi ngược: hai loại nào hơn kém nhau 8 cái? Chỉ có cúc và thìa. Ở biểu đồ bữa sáng, số bạn ăn bánh mì nhiều hơn số bạn ăn phở: 7 − 2 = 5 bạn.

    Nói với conHình cúc và hình kẹp cùng một hàng là một cặp. 7 hình cúc ở trên không có cặp. Cúc nhiều hơn kẹp 7 cái.

Con hay nhầm ở đâu

  • Con đếm ô trống thay cho hình: so kẹp với thìa, con đếm 8 ô trống phía trên cột thìa.

    Cách gỡ: Đặt thước nằm ngang ngay trên hình thìa cao nhất. Con chỉ đếm những hình kẹp nằm phía trên thước: 1 hình. Kẹp nhiều hơn thìa 1 cái, vì 3 − 2 = 1.

  • Con quên mỗi hình chỉ cái gì: hỏi có mấy bạn ăn bánh mì, con trả lời “7 mặt cười”.

    Cách gỡ: Cho con đọc lại câu “mỗi mặt cười chỉ một bạn”, rồi nói lại cho đủ: có 7 bạn ăn bánh mì.

  • Khi lập biểu đồ, con vẽ sót một món hoặc vẽ một món hai lần; hình vẽ cái to cái nhỏ, bỏ cách ô.

    Cách gỡ: Vẽ xong hình nào thì để ngay món ấy sang bên. Cuối cùng đếm số món và số hình của từng cột xem có khớp không. Mỗi ô một hình cùng cỡ, bắt đầu từ ô dưới cùng.

  • Tính có tất cả mấy món, con cộng sót một cột.

    Cách gỡ: Con chỉ vào từng cột, cộng xong cột nào thì đánh một dấu nhỏ dưới chân cột ấy. Cột nào chưa có dấu là chưa cộng.

Khi nào sang bài sau

Con đã vững khi tự lập được một biểu đồ tranh từ một nắm đồ lẫn lộn, nói được mỗi hình chỉ cái gì, và tìm được loại này nhiều hơn loại kia mấy cái bằng cách ghép cặp các hình rồi viết phép trừ.

Từ dùng trong bài

Biểu đồ tranhNhiều hơn, ít hơn và lớn hơn, bé hơnGhép cặp để so sánhPhép trừÔ trống