Bảng cộng trong phạm vi 10
Con xếp mọi phép cộng trong phạm vi 10 thành một bảng, tìm ra quy luật của bảng, và tập nói ngay từng phép cộng mà không cần đếm.
Học xong, con làm được
- Nói ngay các phép cộng trong phạm vi 10 mà không đếm.
- Nói được quy luật của bảng cộng: một phần thêm 1 thì cả nhóm thêm 1.
- Suy ra phép cộng bên cạnh từ một phép cộng đã thuộc, như từ 3 + 3 ra 3 + 4.
- Kể đủ các phép cộng bằng một số cho trước, nhất là các phép cộng bằng 10.
Cần chuẩn bị
- 45 mảnh giấy nhỏ làm thẻ: mặt trước ghi phép cộng, mặt sau ghi cả nhóm
- 10 mảnh giấy ghi các số từ 1 đến 10
- Vỉ trứng 10 ô (hai hàng, mỗi hàng 5 ô) và 10 hạt đậu
- 10 miếng lego hai màu
Vì sao học bài này lúc này
Qua các bài trước con đã tính được mọi phép cộng trong phạm vi 10, bằng tách gộp hoặc đếm tiếp. Bài này gom tất cả lại thành một bảng để con thuộc dần, vì tính nhanh thì con rảnh đầu cho việc khó hơn. Con không học vẹt từng dòng: con tìm quy luật của bảng, rồi từ phép cộng đã thuộc suy ra phép cộng bên cạnh. Những phép cộng bằng 10 được chú ý riêng trên khung mười ô, vì đó là chỗ dựa khi con học cộng qua 10 sau này.
Cùng con làm ở nhà
Xếp thẻ thành bậc thang
Bố mẹ viết sẵn thẻ cho mọi phép cộng có hai số từ 1 trở lên và cả nhóm không quá 10: mặt trước ghi phép cộng, mặt sau ghi cả nhóm. Cùng con xếp thành bảng: hàng thứ nhất là các phép cộng với 1, từ 1 + 1 đến 9 + 1; hàng thứ hai là các phép cộng với 2, từ 1 + 2 đến 8 + 2; cứ thế tới hàng thứ chín chỉ còn 1 + 9. Mỗi hàng ngắn hơn hàng trên một thẻ, nên bảng có hình bậc thang. Rồi chỉ vào một thẻ bất kỳ, con nói cả nhóm và lật thẻ để kiểm.
Nói với con5 cộng 4 bằng mấy? Nói xong thì lật thẻ xem.
Sang một thẻ, cả nhóm thêm 1
Con lật lần lượt các thẻ ở hàng cộng với 4: 1 + 4 = 5, 2 + 4 = 6, 3 + 4 = 7, 4 + 4 = 8, 5 + 4 = 9, 6 + 4 = 10. Hỏi con thấy gì: sang phải một thẻ, một phần thêm 1, phần kia giữ nguyên, nên cả nhóm thêm 1. Kiểm bằng hạt đậu: xếp 6 hạt thành hai hàng, mỗi hàng 3 hạt, đó là 3 + 3 = 6. Thêm 1 hạt vào hàng dưới: 3 + 4 = 7. Từ đó, biết 4 + 4 = 8 thì con nói ngay 4 + 5 = 9, không cần đếm.
Nói với con3 cộng 3 bằng 6. Thêm 1 hạt vào hàng này. 3 cộng 4 bằng mấy? Bằng 7, nhiều hơn 6 một hạt.
Xếp lại theo cả nhóm
Bày 10 mảnh giấy ghi số từ 1 đến 10 thành một hàng ngang. Trộn các thẻ phép cộng, con đặt từng thẻ xuống dưới số mà nó bằng. Dưới số 8 sẽ có 7 thẻ: 1 + 7, 2 + 6, 3 + 5, 4 + 4, 5 + 3, 6 + 2, 7 + 1. Dưới số 1 không có thẻ nào, vì hai phần đều từ 1 trở lên thì cả nhóm ít nhất là 2. Cho con nhìn lại một cột: đó là mọi cách tách số ấy thành hai phần, điều con đã học với sơ đồ tách gộp. Chia việc này ra vài buổi, mỗi buổi 10 đến 15 thẻ.
Nói với conNhững thẻ nào bằng 8? Xếp hết vào cột này.
Nhớ bằng khung mười ô
Dùng vỉ trứng 10 ô làm khung mười ô. Xếp đầy hàng trên 5 hạt, hàng dưới 4 hạt: con không đếm từng hạt mà nói ngay 5 + 4 = 9. Đổi hàng dưới thành 2 hạt, 1 hạt, 3 hạt. Rồi nhìn theo cách thứ hai: xếp 7 hạt thì còn 3 ô trống, vậy 7 + 3 = 10. Lần lượt xếp 6, 8, 9 hạt để con nói phép cộng bằng 10 tương ứng: 6 + 4, 8 + 2, 9 + 1. Các phép cộng bằng 10 cần thuộc kỹ hơn cả, vì con sẽ dùng chúng suốt khi học cộng các số lớn hơn 10.
Nói với conHàng trên đầy: 5. Hàng dưới: 2. 5 cộng 2 bằng 7.
Con hay nhầm ở đâu
Con đếm lại từng hạt trong vỉ trứng thay vì nhìn hàng trên đầy là 5.
Cách gỡ: Lấy bàn tay che hàng trên và nói: hàng này đầy, là 5. Con chỉ nhìn hàng dưới rồi nói phép cộng với 5.
Con áp quy luật cho cả hai phần: từ 3 + 3 = 6 nói 4 + 4 = 7.
Cách gỡ: Dựng đoàn tàu lego 3 miếng đỏ nối 3 miếng xanh. Thêm mỗi màu một miếng rồi cho con đếm: đoàn tàu dài thêm 2 miếng, nên 4 + 4 = 8.
Khi xếp theo cả nhóm, con xếp theo số viết trước: đặt thẻ 6 + 2 dưới số 6.
Cách gỡ: Cho con đọc cả phép cộng và nói nó bằng mấy rồi mới đặt thẻ. Lật mặt sau để kiểm: 6 + 2 bằng 8, thẻ nằm dưới số 8.
Con thuộc 7 + 2 nhưng gặp 2 + 7 thì không nhận ra.
Cách gỡ: Lật cả hai thẻ: mặt sau đều là 9. Nhắc lại việc đổi chỗ hai số, rồi xếp hai thẻ ấy cạnh nhau trong cột số 9.
Khi nào sang bài sau
Con đã vững khi nhìn một thẻ bất kỳ là nói được cả nhóm trong vài giây mà không đếm, và kể đủ các phép cộng bằng 10. Chưa nhanh hết cả bảng cũng không sao, cứ ôn dần mỗi ngày vài thẻ.
Từ dùng trong bài
Phép cộngBảng cộngCả nhóm và hai phầnĐếm tiếpKhung mười ôNhiều hơn, ít hơn và lớn hơn, bé hơnSơ đồ tách gộpÔ trốngĐổi chỗ hai số
